الیاس نورائی

چکیده صادق هدایت از بنیان­گذاران داستان­نویسی مدرن در ایران است که داستان‌نویسان بسیاری بعد از وی تحت تاثیر مکتب نویسندگی او قرار گرفته­اند و مستقیم یا غیرمستقیم از وی الگوبرداری کرده­اند. ویلیام سیدنی پورتر معروف به (اُ.هنری) را، به خاطر خلق آثار جذاب در قالب داستان کوتاه، استاد بزرگ داستان کوتاه جهان نامیده­اند. اگر هدایت را به عنوان «امپراتور داستان­های کوتاه­» در ایران بنامیم، بی­شک اُ.هنری «امپراتور داستان­های کوتاه­» در آمریکاست. زیرا هر دو نویسنده (هدایت و اُهنری) تحت تاثیر عوامل گوناگون اجتماعی، سیاسی و فرهنگی داستان­هایی نوشته­اند که جامع? تاریخی دوران آن­ها را به نمایش گذاشته است و هر دو توانسته­اند بدبینی، فقر، فاصل? طبقاتی، درد و رنج اجتماع واوضاع ناخوشایند سیاسی و اجتماعی   را در ذهن خوانندگان خویش به تصویر بکشند. این تحقیق با روش تحلیلی- توصیفی به بررسی مولفه­های رئالیسم اجتماعی در پنج داستان کوتاه (لاله، گرداب، صورتک­ها، چنگال و محلّل) از صادق هدایت و پنج داستان کوتاه (اتاق مبله، آخرین خنیاگر، آخرین برگ، دو قرص نان بیات و پس از بیست سال) از اُ.هنری پرداخته­ است. این داستان­های کوتاه به علت تشابهاتی که در ساختار متن، محتوا و جنبه­های فکری که در آنها دیده می‌شود، برای بررسی و تحلیل، انتخاب شده‌اند تا از دید عناصر داستان با تکیه بر مولفه­های مکتب رئالیسم مورد واکاوی و تطبیق قرار داده شوند. این پژوهش با رویکرد مکتب آمریکایی در مطالعات تطبیقی انجام شده است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد که از مهم‌ترین عنصر از لحاظ ساختار متن در تمامی داستان‌ها، علاوه بر کنش­های چندگانه شخصیت­ها، غافلگیری و پایان­هایی همراه با مرگ و ناامیدی درون­مایه­های رئالیسم اجتماعی مانند: درد و رنج، ظلم و ستم حاکم بر جامعه، فقر مالی، اختلافات طبقاتی، حضور زنان در برخی از داستان­ها و نیز شیوه زندگی اقشار ضعیف و متوسط جامعه به کار گرفته شده است. زبان و لحن آثار هر دو نویسنده ساده و   گاه عاری از هرگونه تکلّف زبانی و مفهومی و با گرایش­ کاربرد اصطلاحات عامیانه است. کلیدواژه­ها: صادق هدایت، ویلیام سیدنی پورتر( اُ.هنری)، ادبیات تطبیقی، رئالیسم اجتماعی، داستان کوتاه، عناصر داستان.   

 مناجات، یکی از انواع ادبی است که« بیشتر بر سخنانی در قالب نظم و نثر به کار می رود که برای راز گویی و عرض نیاز و حاجت به درگاه خداوند، همراه با سپاس ازاو استفاده می شود و گاه در بر دارند? توبه و بازگشتاز گناه است» (دهخدا، لغت نامه ). این گون? ادبی، از دیرباز در بین ایرانیان از مقبولیت فراوانی برخوردار بوده است و نمونه­های بسیاری از آن را می­توان در لابه­لای آثار و دواوین شعری شاعران و نویسندگان این سرزمین جست­وجو کرد؛ حتی برخی از شاعران را به خاطر تخصص و تبحر در تصنیف این نوع ادبی، متمایز از دیگران به حساب آورده­اند. مناجات نامه‌ها در آثار ادبی زبان­های دیگر نیز، از جایگاه ویژه­ای برخوردار است و به همین دلیل می­تواند یکی از موضوعات درخور مطالعه، در رشت? ادبیات تطبیقی باشد. در این بین، ادبیات کُردی نیز با داشتن مناجات‌های زیاد در موضوعات مختلف، نگاه خاص خود را می­طلبد. ادبیات شفاهی و فرهنگ عامه در بین دو قوم ایرانی و کرد ارتباطی تنگاتنگ دارد. همسایگی و شرایط سیاسی و اقتصادی مشترک این دو قوم، تاثیر عمیقی در سرنوشت سیاسی و فرهنگی آن‌ها داشته است. از جمله آثار درخشان در این زمینه، مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری و مناجات‌های غلامرضا خان ارکوازی است. در این تحقیق، به بررسی تطبیقی این دو اثر پرداخته می شود. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی، جهت شناخت شباهت‌ها و تفاوت‌ها دیدگاه‌های دو شخصیت، به منظور افزایش آگاهی از مناجات نامه‌ها نوشته شده است. آرا و نظریات این دو نویسنده در بسیاری از موارد، یکسان یا شبیه هم هستند. ریشه این شباهت‌ها در خاستگاه معرفتی این دو، که همانا دین اسلام است، می باشد. تفاوت این است که مکتب عرفانی خواجه عبداله انصاری پیشرفته تر است. مذهب تشیع غلامرضا خان ارکوازی هم باعث شکل گیری تفاوت هایی در آثارشان شده است. پژوهش حاضر، بر آن است تا با مقایس? این آثار، تاثیرپذیری­ها، عناصر بلاغی، زمینه­های فرهنگی و نوع روایت را در این آثار بررسی کند. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی است و داده­ها بر اساس تکنیک تحلیل محتوا به شیو? کتابخانه­ای و سندکاوی بررسی خواهند شد‍‍‍‍‍‍‍‍‍.

   هدف: این پژوهش با هدف تحلیل جامعه‌شناختی رمان «فرنگیس» اثر مهناز فتاحی، بر اساس نظریّه ساخت‌گرایی تکوینی لوسین گلدمن انجام شده است. در این تحقیق تلاش شده تا بازتاب مسائل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی جامعه ایران در دوران جنگ تحمیلی و پس از آن دراین اثر بررسی شود. همچنین بررسی شده که چگونه این رمان با ایجاد ارتباط میان ساختارهای اجتماعی و عناصر ادبی، نقش موثری در انتقال آگاهی جمعی و تداوم ارزش‌های دفاع مقدس ایفا می‌کند. روش‌شناسی تحقیق: پژوهش حاضر به شیوه توصیفی- تحلیلی صورت‌گرفته است. با استفاده از نظریّه ساخت‌گرایی‌تکوینی، محتوای رمان از منظر ارتباط میان ساختار اجتماعی و سبک ادبی آن تحلیل شده است. منابع مرتبط و مطالعات پیشین نیز برای تقویت تحلیل مورد بررسی قرار گرفته‌اند.   یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان می‌دهدکه سبک رئالیسم انتقادی دراین اثر به‌خوبی توانسته است مصائب و دغدغه‌های مردم جنگ‌زده ایران را به تصویر بکشد. نویسنده با پرداختن به موضوعات خانواده، فرهنگ، سیاست و اقتصاد، توانسته نمایی واقعی از شرایط اجتماعی آن دوران ارائه دهد و برنقش مقاومت و رشادت مردم تاکید کند. همچنین تحلیل نشان می‌دهدکه این اثر با خلق جامعه‌ای آرمانی‌تر از واقعیت، دیدگاه‌های اصلاحی را به خوانندگان منتقل کرده و با تاکید بر نقش مردم در تحوّل جمعی را ارتقا داده است. نتیجه‌گیری: بررسی جامعه‌شناختی رمان «فرنگیس» نشان می‌دهد که این اثر نه‌تنها روایت‌گر تاریخ جنگ تحمیلی و مصائب مردم ایران، به‌ویژه جنگ‌زدگان گیلانغرب است، بلکه بستری برای انتقال آگاهی جمعی و حفظ آرمان‌های دفاع‌مقدس فراهم می‌کند. نویسنده با بهره‌گیری از سبک رئالیسم انتقادی، توانسته است مقاومت، رشادت و شرایط دشوار اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی را به‌طور ملموس و واقع‌گرایانه به تصویر بکشد. بر اساس نظریه ساخت‌گرایی تکوینی لوسین گلدمن، این اثر با خلق جامعه‌ای زیباتر از واقعیت، تحولات اصلاحی را به خوانندگان منتقل کرده و توانسته مخاطبان را در فهم تاثیرات جنگ بر جامعه، آگاه‌تر سازد. در نهایت، «فرنگیس» را می‌توان نه‌تنها یک روایت مستند از تاریخ جنگ، بلکه سندی اجتماعی،‌ ادبی دانست‌که نقش مهمی در بازتاب مسائل اجتماعی و تداوم ارزش‌های مقاومت ایفا می‌کند. واژگان کلیدی: جامعه‌شناسی ادبیات،گلدمن، ساختارگرایی، مهناز فتاحی، رمان فرنگیس.       هدف: این پژوهش با هدف تحلیل جامعه‌شناختی رمان «فرنگیس» اثر مهناز فتاحی، بر اساس نظریّه ساخت‌گرایی تکوینی لوسین گلدمن انجام شده است. در این تحقیق تلاش شده تا بازتاب مسائل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی جامعه ایران در دوران جنگ تحمیلی و پس از آن دراین اثر بررسی شود. همچنین بررسی شده که چگونه این رمان با ایجاد ارتباط میان ساختارهای اجتماعی و عناصر ادبی، نقش موثری در انتقال آگاهی جمعی و تداوم ارزش‌های دفاع مقدس ایفا می‌کند. روش‌شناسی تحقیق: پژوهش حاضر به شیوه توصیفی- تحلیلی صورت‌گرفته است. با استفاده از نظریّه ساخت‌گرایی‌تکوینی، محتوای رمان از منظر ارتباط میان ساختار اجتماعی و سبک ادبی آن تحلیل شده است. منابع مرتبط و مطالعات پیشین نیز برای تقویت تحلیل مورد بررسی قرار گرفته‌اند.   یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان می‌دهدکه سبک رئالیسم انتقادی دراین اثر به‌خوبی توانسته است مصائب و دغدغه‌های مردم جنگ‌زده ایران را به تصویر بکشد. نویسنده با پرداختن به موضوعات خانواده، فرهنگ، سیاست و اقتصاد، توانسته نمایی واقعی از شرایط اجتماعی آن دوران ارائه دهد و برنقش مقاومت و رشادت مردم تاکید کند. همچنین تحلیل نشان می‌دهدکه این اثر با خلق جامعه‌ای آرمانی‌تر از واقعیت، دیدگاه‌های اصلاحی را به خوانندگان منتقل کرده و با تاکید بر نقش مردم در تحوّل جمعی را ارتقا داده است.

      هدف پژوهش: هدف اصلی این پژوهش بررسی جلوه‌ها و ابعاد رئالیسم جادویی در قصّه‌های ایرانی، با تمرکز ویژه بر مجموعه داستانی گل به صنوبر چه کرد اثر ابوالقاسم انجوی شیرازی است. این تحقیق در پی شناخت مولّفه‌های بارز رئالیسم جادویی در این مجموعه و بررسی شباهت‌ها و تفاوت‌های آن با نظریه‌های کلاسیک این سبک در ادبیّات جهانی است. روش‌شناسی پژوهش: پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و روش تحلیل محتوای متنی انجام شده است. ابتدا عناصر و مولّفه‌های رئالیسم جادویی از منظر نظریه‌پردازان این حوزه استخراج شده و سپس این مولّفه‌ها بر اساس بسامد و نوع حضورشان در مجموعه گل به صنوبر چه کرد شناسایی، دسته‌بندی و تحلیل گردیده‌اند. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که مولّفه‌های رئالیسم جادویی نظیر تلفیق خیال و واقعیّت، حضور عناصر جادویی در بستر واقعی، شخصیّت‌های فراطبیعی، تغییر شکل‌های شگفت‌انگیز، و زمان و مکان چندلایه به‌طور گسترده و قابل‌توجّهی در قصّه‌های این مجموعه بازتاب یافته‌اند. همچنین استفاده از شگردهای بلاغی مانند تشبیه، استعاره، اغراق، تشخیص، کنایه و تلمیح موجب تقویّت جلوه‌های زیبایی‌شناختی این مولّفه‌ها شده است. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که مجموعه   گل به صنوبر چه کرد ضمن برخورداری از ریشه‌های بومی و عامیانه، به‌طور ناخودآگاه، بسیاری از ویژگی‌های رئالیسم جادویی را در خود جای داده و می‌تواند به‌عنوان نمونه‌ای اصیل از ظهور این سبک در ادبیّات عامیانه فارسی تلقّی شود. همچنین بررسی تطبیقی این مولّفه‌ها با نظریه‌های کلاسیک، پیوندهای فرهنگی مشترک میان ادبیّات ایران و جهان را نشان می‌دهد. واژگان‌کلیدی: رئالیسم جادویی، قصّه‌های ایرانی، انجوی شیرازی، گل به صنوبر چه کرد، ادبیّات عامیانه، زیبایی‌شناسی، شگردهای بلاغی.

مقدمه: بر پای? نظری? استعار? مفهومی لیکاف و جانسون، استعاره صرفاً آرایه‌ای ادبی نیست، بلکه سازوکاری بنیادین در نظام اندیشگانی و مفهوم‌سازی انسان به شمار می‌آید. تحلیل شعر هوشنگ ابتهاج از این منظر امکان بازنمایی نظام‌مند ذهنیت شاعر و مفاهیم بنیادین انسانی چون عشق، آزادی و مرگ را فراهم می‌آورد.   هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل نظام‌مند بازنمایی استعاری عشق، آزادی و مرگ در شعر ابتهاج و بررسی تحول جهان‌بینی شاعر انجام شده‌است. روش: این پژوهش کیفی و توصیفی-تحلیلی است و با روش کتابخانه‌ای انجام شد. جامع? آماری شامل ??? نمونه شعر (شعر نو، غزل، مثنوی، قطعه، دوبیتی و رباعی) بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. تحلیل بر اساس نظری? استعاره مفهومی و روش‌شناسی استاک‌ول صورت گرفت.   یافته‌ها: نشان داد عشق: در دور? اول، عشق بیش‌تر فردی و زمینی و با استعاره‌های طبیعت، حواس و بدن بازنمایی می‌شود؛ در دور? دوم، عشق به شکل اجتماعی و عرفانی و پیوندی ناگسستنی با آزادی دارد و به نیرویی حیات‌آفرین و تعالی‌بخش تبدیل می‌شود. آزادی: استعاره‌های ساختاری و فضایی (پرنده، نور، سفر، پرواز، بال گشودن) نشان‌دهند? نیرویی فعال، رهایی‌بخش و جمعی است. آزادی در وجوه عرفانی و اجتماعی نمایان می‌شود و در مقابل سرکوب و محدودیت قرار می‌گیرد. مرگ: در سه سطح فردی-عاطفی، اجتماعی و عرفانی بازنمایی می‌شود؛ مرگ فردی غالباً خاموش و سرد است، مرگ اجتماعی نمایانگر ظلم و سرکوب است و مرگ عرفانی و شهیدانه حرکت صعودی و تعالی‌بخش دارد.   نتیجه‌گیری: تحلیل استعاره‌های مفهومی نشان می‌دهد جهان‌بینی ابتهاج از عشق فردی آغاز شده، در آزادی اجتماعی و عرفانی تعالی می‌یابد و در مرگ، معنا و غنای فلسفی پیدا می‌کند. سیر تحول شعر او از دغدغ? فردی به آگاهی جمعی و تجربه معنوی، بازتابی از پیوند سه‌گان? عشق، آزادی و مرگ است. این سه مفهوم، همزمان وجوه فردی، اجتماعی و عرفانی شعر او را شکل می‌دهند و ترکیب آن‌ها تصویری یکپارچه از ذهنیت و تجربه‌های شاعر ارائه می‌دهد.   

      بیان مساله: موفقیت فردوسی در سرودن شاهنامه سبب شد که گروهی از شاعران به پیروی از وی به سرودن متون حماسی بپردازند.گرشاسب­نامه نیز از متون حماسی است که به بیان زندگی و رزم­های گرشاسب پرداخته و از موفق­ترین آثار در این زمینه است. این اثر با آنکه یک اثر حماسی است اما گفتمان­های متنوعی را در دل خود دارد. فرض بر این است که در گفتمان حاکم بر گرشاسب­نامه، پهلوان و پهلوانی اگرچه در دوره پادشاهی ستمگر(ضحاک) بوده است به کارکرد­های اصلی خودش که محوریت منفعت و مصلحت ایران و ایرانی است عمل می­کند،گویی پهلوان داستان در هر شرایطی که باشد خود را متعهد می داند که با کارهایش به سود مردم و ایران عمل کند، همان کارکردی که سلسله فرزندان گرشاسب عهده­دار انجام آن بوده­اند.گرشاسب فرهمند با رزم­هایش و راهنمایی­هایی که از برهمن می­گیرد، در عهد پادشاه ستمگری چون ضحاک نیز برترین پهلوان ایران و یاریگر مردم است. هدف: گفتمان چگونگی ارتباط متن با قدرت و ایدئولوژی است. هر گفتمانی که تاکید بیشتری بر روی آن انجام شود گفتمان غالب و حاکم بر متن می­گردد. بنابراین موضوع این پژوهش و هدف آن، مشخص کردن انواع گفتمان­ها و بررسی گفتمان حاکم بر گرشاسب­نامه است. روش پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی، گفتمان حاکم بر گرشاسب نامه اسدی توسی را مورد بررسی قرار می­دهد. یافته­ها و نتایج پژوهش: یافته­ها نشان می­دهد که گفتمان پهلوانی با توجه به آنکه بیشترین حجم کتاب به جنگ­ها و مبارزات گرشاسب اختصاص یافته،گفتمان حاکم بر گرشاسب­نامه است و سایر گفتمان­های فرعی(اطاعت، سلطنتی، اساطیری، سیاسی، آفرینش، خارق­العادگی، عامیانگی، اخلاقی- تعلیمی، دینی و فرهنگی) به صورت همسو و گاهی به شکل تلفیقی با گفتمان حاکم یا درکنار یکدیگر در این کتاب جلوه­گر شده­اند. کلیدواژه­ها: تحلیل گفتمان، اسدی توسی، گرشاسب­نامه، پهلوانی.

   هدف: مثنوی هفت‌پیکر، یکی از آثار برجست? نظامی گنجوی، از غنی‌ترین نمونه‌های کاربرد زبان رمزآلود و چندلایه در ادبیات فارسی است. در میان منظومه‌های نظامی، این اثر بیش از دیگر آثار او، بستری برای نگاه تاویلی و هرمنوتیکی فراهم کرده است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بر مبنای مطالعات کتابخانه‌ای، به بررسی جایگاه هرمنوتیک در این منظومه پرداخته است و در تلاش است تا مولفه‌های زبان رمزی نظامی را شناسایی کرده و آن‌ها را در حد توان به زبان روشن و قابل‌فهم توضیح دهد. در این راستا، پرسش‌های اصلی پژوهش عبارتند از: «تاویل و هرمنوتیک چیست؟»، «نظامی گنجوی در هفت‌پیکر چه میزان از نگاه هرمنوتیکی بهره گرفته است؟» و «فهم این نگاه چه کمکی به تحلیل اثر می‌کند؟»   

ادبیات پایداری بیانگر تاریخ استقامت و رویارویی ملت ها و حوادث گوناگون تاریخی است . همچنین گونه ای تاثیرگذار از انواع ادبی که در طول تاریخ نقش موثری را در بیان و القای مفاهیم مقاومتی ایفا نموده است . نویسندگان این عرصه ،در ترویج روحیه ی استقامت و الگو برداری از قهرمان های ملی آثاری را ارائه نموده اند .پیغام ماهی‌ها اولین کتابی است که پس از شهادت شهید حاج‌حسین همدانی به قلم گل‌علی بابایی در چهلمین روز شهادت او نوشته شد. کتابی ??? صفحه‌ای است که در ?? فصل به بررسی سرگذشت‌نامه استاد جنگ‌های نامتقارن محور مقاومت و فرمانده پیشین سپاه حضرت محمد رسول‌الله(ص) پرداخته است. ما در این پژوهش به بررسی انوع مختلف مولفه های پایداری قبیل وطن و وطن دوستی ، روحیه جهاد و مقاومت در این کتاب خواهیم پرداخت . روش تحقیق این پژوهش از گونه بنیادی و با رویکرد توصیفی – تحلیلی است که بر پایه مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. هدف از این پژوهش علاه و بر آشنایی با محتوای یاد شده بررسی و کشف مولفه ها و جنبه های ادبیات پایداری در کتاب پیغام ماهی ها است .   به طور کلی می توان گفت که مولفه های پایداری قابل مشاهده در این کتاب شامل:.راهبرهای نظامی- سیاسی پایداری در برابر ظلم، پایداری در برابر مشکلات،   شعارنویسی و.. کلید واژه: ادبیات پایداری، پیغام ماهی ها، گل علی بابایی

هدف: هدف اصلی این پژوهش، بررسی تاثیرات تعاملات فرهنگی در رمان سنگ صبور اثر صادق چوبک است. پژوهش قصد دارد نشان دهد که چگونه شخصیت‌های رمان تحت تاثیر دنیای رئالیست و ناتورالیست قرار گرفته و در مواجهه با فرهنگ‌های نوین، فرهنگ درونی خود را حفظ یا تغییر می‌دهند. روش‌شناسی: روش پژوهش مبتنی بر نشانه‌شناسی فرهنگی (Cultural Semiotics) است. این روش بر پایه نظریات مکتب تارتو شکل گرفته که فرهنگ را به عنوان یک نظام علامتی در نظر می‌گیرد. در این پژوهش از تحلیل محتوای کیفی برای بررسی نشانه‌های فرهنگی، پادفرهنگی و ضدفرهنگی در متن استفاده شده است.   یافته‌ها: شخصیت‌های رمان در مواجهه با مولفه‌های پادفرهنگی (عناصری که فرهنگ غالب را به چالش می‌کشند) و ضدفرهنگی (عناصری که در تضاد با فرهنگ غالب هستند) قرار دارند. با وجود این مواجهه‌ها، شخصیت‌ها تا حد زیادی موفق به حفظ فرهنگ درونی خود می‌شوند.برخی از شخصیت‌ها فرهنگ غالب را به ضدفرهنگ تبدیل کرده و آن را به نوعی مقاومت در برابر فرهنگ‌های نوین بدل می‌سازند.عناصر زمان و مکان و بیداری ضمیر ناخودآگاه نقش مهمی در تعامل شخصیت‌ها با فرهنگ‌های جدید دارند.   نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که فرهنگ نهادینه‌شده در شخصیت‌های رمان سنگ صبور به رغم مواجهه با فرهنگ‌های نوین، تاثیر قوی‌تری دارد و به عنوان یک نیروی مقاومت در برابر پادفرهنگ‌ها عمل می‌کند. این رمان تصویری از تقابل سنت و مدرنیته ارائه می‌دهد و بر پویایی‌های فرهنگی در جامعه ایرانی تاکید دارد. این پژوهش با استفاده از نشانه‌شناسی فرهنگی، نشان می‌دهد که چگونه هویت فرهنگی افراد در مواجهه با تغییرات فرهنگی، بازتولید یا دگرگون می‌شود. همچنین نقش ضمیر ناخودآگاه و عوامل زمانی و مکانی در این فرآیند برجسته است.    کلید واژه‌ها: نشانه‌شناسی فرهنگی، لوتمان، سنگ صبور. صادق چوبک.   

   مقدمه:رمـان بـه عنـوان یکـی از پـر مخاطبتریـن گونه هـای ادبـی، دربسـیاری ازمواقـع بـه بازتـاب شخصیتها،عـادات،رفتـار وحـالات بشـری، دغدغه هـای اجتماعـی و تحـولات تاریخی _سیاسـی پرداخته و بـه نحـوی از انحـاء، شـالود?? جامعـه را درخـود منعکس سـاخته اسـت.شخصیتهای رمان،درواقع افرادی هستند که با اعمال و گفتار خود نقش آفرینی می کنند.آثار ادبی، خواسته یا ناخواسته بازتاب تفکرات،شخصیتها، شیوه ی زندگی واوضاع و احوال هر ملتی هستند وواقعیات اجتماعی را به صورت هنرمندانه نشان می دهند. هدف پژوهش:هدف پژوهش حاضر تحلیل شخصیت های اجتماعی و ضد اجتماعی دررمان سالهای ابری علی اشرف درویشیان می باشدکه تا کنون آنچنان کا باید وشاید به این موضوع پرداخته نشده است. نگارنده دراین پژوهش با استناد با رمان سالهای ابری دوهدف-شناخت شخصیت های اجتماعی وبهنجار ومبارز2- شناخت شخصیت های ضداجتماعی ،نابهنجار،رنج‌دیده، بی‌خیال وعصیانگر در رمان سالهای ابری علی اشرف درویشیان را دنبال نموده است. روش پژوهش:نحوه جمع آوری اطلاعات یرای انجام دادن این پژوهش   براساس روش کتابخانه ای   وبه صورت توصیفی-تحلیلی می باشد و داده ها با استفاده از شیوه تحلیل محتوی رمان سالهای ابری بررسی خواهند شد. ابزارجمع آوری اطلاعات در این روش نیز مطالعه کتب،مجلات،مقالات وتحقیقات مرتبط با موضوع و پیشینه تحقیق با استفاده از فیش برداری وخلاصه نویسی خواهدبود. یافته ها: شخصیّت اصلی این رمان به طورعمده برشریف داوریشه است. شریف دراین رمان، شخصیّت انسانی کامل وآرمانی واجتماعی است؛شریف شخصیّتی پویا دارد و او را از لابه لای گفتار، اعمال و یا توصیف اشخاص دیگر از او می شناسیم. ننه زاری(زهرا)،نمونه یک زن زحمتکش فداکار است که خود را وقف زندگی و فرزندانش کرده. شخصیّت اوبه عنوان زنی ازخود گذشته،فداکار،مهربان ودلسوز بیشتر می نمایاند.بی بی پس ازشریف،مهمترین شخصیّت داستان است.شخصیّت بی بی ازحیث تاثیری که برشخصیّت اصلی داستان می گذارد، قابل توجه است. بی بی شخصیّتی مذهبی داردوشریف راهم به پیروی از احکام دین وباورهای اعتقادی تشویق می کند؛ امامذهبی که اوپذیرفته آمیخته باخرافات است. پدرشریف،بوچان داوریش،شخصیتی که عدم تصمیم گیری عاقلانه ومدام ازشاخه ای به شاخه دیگر پریدن، پذیرش جبری سرنوشت وظلم وسکوت دربرابر آن ها که حقش رامی خورند، به وضوح دراعمال اودیده می شود. شخصیّتی است ایستا ومنفعل، بی تدبیر وخشن که به جای ماندن و مبارزه با دشواری ها، ترک خانواده وخزیدن درگوشه ای وزندگی درویشی را تنها راه چاره می بیند.سلیم(دایی کوچک شریف) نمونه نوعیِ وطن پرستان ومخالفان بیگانگان غارتگری است که شیره جان مملکت ما رامی مکندویکی ازمسببان اصلی فقردرجامعه ایرانند. اودرنیمه نخست زندگی اش باشخصیّتی پویا معرفی می شودودرنیمه بعداگرچه راهی جدید برمی گزیند،اطلاعات چندانی درمورد او وسرانجام جانبداری اش ازنیروهای مذهبی واحیاناًفعالیّت هایش در دست نیست، واین امرسبب می شودتا درنیمه دوم، شخصیّتی ایستاجلوه کند. نتیجه گیری: رمان سالهای ابری علی اشرف درویشیان یکی از ارزشمندترین رمانها درحوزه ادبیات داستانی ایران است که خواننده را بـا شخصیتهای متفاوتی روبرو می کند که هرکدام به نوعی بیانگر حالات وکنش و واکنش انسان جامعه امروزی است که در برابر وقایع و حوادث روزمره از خود نشان می دهد. کلید واژه ها:

   زنان در شاهنامه فردوسی نه‌تنها نقشی مکمل، بلکه جایگاهی بنیادین در روایت‌های اسطوره‌ای دارند. آنان تجلی خرد، عشق، و شجاعت‌اند و گاه در بزنگاه‌های تاریخی، گره‌گشای دشوارترین چالش‌ها می‌شوند. هدف اصلی این پژوهش تحلیل اتوریت? شخصیتی زنان شاهنامه بر اساس نظری? زن قهرمان مورین مورداک است. روش تحقیق در این پژوهش به صورت توصیفی – تحلیلی است . مورین مورداک در نظریه اتوریته قدرت، از جستجوی زنانه در میان حصارهای مردسالاری سخن می‌گوید. او بر این باور است که زنان، در مسیر یافتن جایگاه خویش، گاه در دام تقلید از الگوهای قدرت مردانه می‌افتند، الگویی که جاه‌طلبی و اقتدار بیرونی را بر جستجوی درونی ارجح می‌داند. نتایج نشان داد که در شاهنامه فردوسی، زنان با وجود محدودیت‌های اجتماعی دوران خود، جایگاهی ویژه و تاثیرگذار دارند. آن‌ها در نقش‌های گوناگون از مادران خردمند و مشفق گرفته تا جنگاوران شجاع و سیاست‌مداران هوشمند، در پیشبرد داستان‌ها و تحولات فرهنگی و اجتماعی نقش‌آفرینی می‌کنند. نظریه اتوریته قدرت مورین مورداک بر تاثیرگذاری غیرمستقیم زنان از طریق قدرت نرم، همچون خرد، عشق و تدبیر تاکید دارد که در شخصیت‌هایی چون رودابه، تهمینه، فرانک و گردآفرید به‌خوبی نمایان است. این شخصیت‌ها نه تنها همراه قهرمانان مرد هستند، بلکه به‌عنوان عاملان کلیدی قدرت، در تعیین سرنوشت فردی و جمعی نقشی محوری ایفا می‌کنند. شاهنامه، با نگاهی عمیق و چندوجهی به زنان، نشان می‌دهد که قدرت فراتر از جنسیت بوده و در توانایی‌های فردی و تعامل هوشمندانه با دیگران نهفته است. واژگان کلیدی: شاهنامه، مورین مورداک، اتوریته، قدرت، زنان شاهنامه.  

  موضوع این پژوهش بررسی جامعه شناسانه داستان‌های غارتار، برج غار، ترس غار و زیرگذر براساس نظریه‌ی لوسین گلدمن است این مجموعه‌ی چهارجلدی توسط کودکان کار به رشته‌ی تحریر درآمده است و به همت علی صداقتی خیاط جمع‌آوری و به چاپ رسیده است. ما در این پژوهش به بررسی میزان تاثیر شرایط اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در پدید آمدن آثار ادبی پرداخته‌ایم. از آن‌جایی که بخشی ازآگاهی جمعی را شرایط اجتماعی معین می‌کند روشن است که تمام ایدئولوژی‌ها از جمله هنر و آن‌چه ادبیاتش می‌نامند بیان‌کننده گرایش‌ها و حالات روحی یک جامعه باشد برفرض مثال دریک جامعه طبقاتی،گرایش‌ها و حالات روحی یک طبقه معین در آثار ادبی آن به خوبی قابل مشاهده است. همچنین روشن است که یک منتقد ادبی وقتی می‌خواهد اثری را نقد کند، اول باید بفهمد چه عنصری از آگاهی اجتماعی (آگاهی طبقاتی) در این اثر بیان شده است زیرا اولین وظیفه منتقد عبارت است از برگرداندن فکری که در یک اثر معین نهفته است، از زبان هنر به جامعه‌شناسی و تعیین آن‌چه می‌توان معادل جامعه‌شناسی آن پدیده ادبی نامید. در نظریه‌ی گلدمن با مفاهیم اساسی زیادی چون آگاهی طبقاتی، طبقه کارگر،کلیت، جهان‌بینی، فاعل فرافردی(جمعی)، ساخت اجتماعی، طبقه اجتماعی، تضاد طبقاتی، شیءوارگی، انسان پروبلماتیک، خرده بورژوا، پرولتاریا، تحرک اجتماعی ساختاری، توده، مشخصه‌های توده و مدرنیته مواجهیم که در این آثار با هدف بررسی روایت و ساختارهای ادبی و همچنین پیوند بین ادبیات و جامعه‌شناسی توجیه و تبین شده است. کلیدواژه‌ها: لوسین‌گلدمن،کودکان‌کار، جامعه‌شناسی ادبیات، غارتار، زیرگذر، برج‌غار، ترس‌غار

   طرح مساله/ بیان مساله: در بررسی یک اثر ادبی و ارزشیابی آن، موضوعی که بسیار اهمیت دارد، موضوع «سبک شناسی» است؛ بنابراین با توجه به اینکه هر نویسنده می‌تواند سبک نویسندگی خاص خود را داشته باشد، بررسی سبک نویسندگی او به‌صورت جداگانه اهمیت می‌یابد. به‌عنوان مثال جلال آل احمد درکنار صادق چوبک‌که نویسنده‌ای صاحب سبک و از جمله تاثیرگذارترین و مشهورترین نویسندگان ایرانی است، از پیشگامان داستان نویسی ایران هستند؛ در رابطه با سبک شناسی آثار آنها، عقایدی مطرح است که اهمیت و جایگاه صادق چوبک را در مقابل جلال آل احمد زیر سوال می‌برد. به همین دلیل بررسی سبک شناختی آثار این دو نویسنده بزرگ و پیشگام در داستانویسی اهمیت بسیاری دارد و شناخت سبک آنها بسیار مفید می باشد. اهداف: در این پژوهش قصد داریم به بررسی گونه‌ها و ویژگی‌های سبک شناختی در متون نثر معاصر: مطالعه موردی مجموعه‌داستان‌هایِ «زن زیادی» و «خیمه شب بازی» بپردازیم. روش‌شناسی پژوهش: در این راستا به منظور گردآوری اطلاعات، از روش کتابخانه‌ای و فیش‌نویسی استفاده شده است. مهم‌ترین منابع مکتوب این پژوهش،کتاب‌های سبک شناسی (سبک شناسی سیروس شمیسا، سبک شناسی بهار، سبک شناسی فتوحی و...) بوده و کتاب‌های «زن زیادی» اثر جلال آل احمد و «خیمه شب بازی» اثر صادق چوبک نیز حجم نمونه تحقیق را تشکیل داده‌اند. اطلاعات به دست آمده از این منابع با توجه به علم سبک شناسی به شیوه توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر رویکرد تحلیل محتوا با هدف سبک شناسی نثر مجموعه داستان‌های «زن زیادی» آل احمد و «خیمه شب بازی» چوبک، مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند. یافته‌ها:   نتیجه‌گیری: داستان‌های «زن زیادی» و «خیمه‌شب‌بازی» از جلال آل احمد و صادق چوبک به‌طور هم‌زمان بازتاب‌دهنده واقعیات اجتماعی و فرهنگی جامعه ایران در دوره‌های مختلف هستند. این آثار با استفاده از نمادها، شخصیت‌ها و رویدادهای روزمره، به بررسی مسائل عمیق انسانی، اجتماعی و روانی می‌پردازند. در داستان‌های آل‌احمد، مانند «سمنوپزان»، «خانم نزهت‌الدوله»، «دفترچه بیمه» و «عکاس با معرفت»، شخصیت‌هایی دیده می‌شوندکه در تلاش‌اند هویت و ارزش‌های خود را در‌دنیایی پر از تناقضات و چالش‌ها حفظ‌کنند. شخصیت‌هایی مانند خدادادخان در «دزد زده» تاثیرات منفی اجتماع بر فرد را نشان می‌دهند، جایی‌که فرد برای رهایی از قید و بندهای اجتماعی تلاش می‌کند. داستان‌هایی همچون «جایا» به تقابل فرد و جامعه و چالش‌های اخلاقی و اجتماعی در زندگی روزمره پرداخته‌اند، و در نهایت، «زن زیادی» تضادهای موجود در روابط انسانی و محدودیت‌های اجتماعی را برای زنان بازتاب می‌دهد. در سوی دیگر، داستان‌های چوبک، همچون «نفتی»، «گل‌های گوشتی»، «عدل»، «زیر چراغ قرمز»، «آخر شب»، «مردی در قفس»، «پیراهن زرشکی»، «مسیو الیاس» و «اسائه ادب برای ص.هـ.»، بیشتر بر انزوا و ناامیدی متمرکز هستند. در «نفتی»، به ابعاد اجتماعی و اقتصادی نفت و تاثیر آن بر زندگی مردم پرداخته شده و در «گل‌های گوشتی» زیبایی و زشتی زندگی روزمره به تصویر کشیده شده است. «آخر شب» و «مردی در قفس» احساس محدودیت و گرفتاری در قید و بندهای زندگی را نشان می‌دهند، در حالی که «پیراهن زرشکی» و «مسیو الیاس» تضادهای فرهنگی و اجتماعی را برجسته می‌کنند. از نظر سبک‌شناسی، آل احمد در «زن زیادی» از زبانی ساده، محاوره‌ای و توصیف‌های عاطفی استفاده می‌کندکه احساسات و درونیات شخصیت‌ها را به خوبی منتقل می‌کند. این زبان باعث نزدیکی خواننده با داستان‌ها می‌شود. نثر او نمونه بارز نثر برون گرا می باشد و همچنین تلگرافی صریح و ساختار شکن می باشد. در مقابل، چوبک در «خیمه‌شب‌بازی» از زبانی غیررسمی و طنزآمیز بهره می‌برد و در برخی موارد با جملات کوتاه و مختصر، لحن داستان را غنی‌تر و جذاب‌تر می‌کند. هر‌دو نویسنده در داستان‌های خود از شخصیت‌پردازی چندبعدی استفاده کرده‌اند؛ آل احمد بیشتر بر زندگی زنان و چالش‌های آنان تمرکز دارد، در حالی‌که چوبک به تنوع بیشتری در شخصیت‌پردازی پرداخته است و مردان و زنان هر دو در بحران‌های اجتماعی و فردی نقش ایفا می‌کنند. این آثار از نظر محتوایی به نقد مسائل اجتماعی و فرهنگی پرداخته‌اند. آل احمد به مشکلات زنان در برابر ساختارهای مردسالار و تبعیض‌های جنسیتی توجه دارد، درحالی‌

   رمان «این خیابان سرعت‌گیر ندارد» نوشته مریم جهانی، نویسنده معاصر کرمانشاهی است. این کتاب در سال ???? در انتشارات مرکز به چاپ رسید و در سال ???? علاوه بر اینکه   جایزه ادبی جلال آل احمد (دهمین دوره) را در بخش «داستان بلند و رمان» (بصورت مشترک) از آن خود کرد، در سی و پنجمین دوره کتاب سال نیز اثر برگزیده بخش ادبیات (نثر) شناخته شد. در این پژوهش هدف این است با توجه به جنسیت نویسنده و اختصاص رمان به شهر کرمانشاه، مشخص کنیم، جهانی با کمک شخصیت‌ها چطور به بیان دیدگاه اجتماعی پرداخته است و تا چه حد توانسته وضعیت اجتماعی مردمان این شهر و به‌ویژه زنان را در دو حوزه «هویت» و «آداب معاشرت» آشکار کند؟ و چه موانع پیشرفت یا بایدها و نبایدهایی در جامعه برای زنان وجود دارد. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با استناد به منابع کتابخانه‌ای و الکترونیکی، و به روش توصیفی-تحلیلی به بررسی نشانه‌های اجتماعی پی‌یرگیرو در رمان حال حاضر می‌پردازد. به این صورت که با بیرون کشیدن نشانه‌ها در رمان و تحلیل آن موارد سعی در آشکار کردن لایه‌های پنهان متن داریم و اینگونه به شناخت جامعی از مردمان شهر کرمانشاه و جایگاه زنان این شهر نسبت به مردان می‌رسیم. یافته‌ها: نشانه‌شناسی، رویکردی است که به بررسی نشانه‌ها و درک معانی نهفته در متن می‌پردازد. نشانه‌شناسی اجتماعی، از زیر مجموعه‌های نشانه‌شناسی، که در برگیرنده دو حوزه است: « الف: رمزگان هویت» و «ب: آداب معاشرت» است. نویسنده، خواهان توصیف دنیای زنانی است که دارای رویکرد انتقادی نسبت به مردان هستند، زنانی که میان دنیای مردسالارانه و تمایلات زنانه قرار گرفته‌اند. نویسنده با استفاده از نشانه‌های اجتماعی، سعی دارد واقعیت‌هایی را که زنان در جامعه مردسالار با آن رو‌به رو هستند به تصویر بکشد. نتیجه‌گیری: در این رمان با جامعه‌ای روبه رو هستیم که در آن مردسالاری موج می‌زند و زن‌ستیزی از رفتارهای بارز این مردمان است. مشخص می‌شود با وجود اینکه جامعه و کشور رو به سمت مدرنیتگی پیش می‌رود اما خیلی از عادات و سنت‌های قدیمی پا برجا هستند و نیاز به فرهنگ سازی و زمان دارد تا این سنت‌های غلط و جا افتاده از بین برود. در این رمان شهره نماد مدرنیتگی و باقی شخصیت‌ها نماد سنت‌گرایی هستند، علاقه‌مندان به سنت‌گرایی هرچند بیشتر است اما مدرنیتگی اثرات مثبت خود را به جامعه تزریق می‌کند.   کلیدواژه‌ها: ادبیات‌داستانی، رمان اجتماعی، نشانه‌شناسی اجتماعی، پی‌یرگیرو، مریم جهانی، این خیابان سرعت‌گیر ندارد.

  یکی از مهم ترین ابزاری که اقوام مختلف برای حفظ و ارائه شاخص های فرهنگی خود از آن بهره جسته اند گویش و فرهنگ عامه آن قوم است تمامی فرهنگ ها و جوامع در دنیا فرهنگ عامه مخصوص به خود را دارند ابعاد فرهنگ عامه را می توان در مواردی چون آداب و رسوم بازی های محلی،مشاهیر مشهور آن منطقه ،اعتقادات و باورهای مردم آنجا و ...جستجو کرد.در ، آثار بسیاری از شاعران و نویسندگان فرهنگ عامه بازتاب داشته است در این پژوهش به بررسی فرهنگ عامه در اشعار علی لیمویی)ثابت(،شاعر کرمانشاهی پرداخته شده است این پژوهش از نظر هدف نظری و ماهیت توصیفی و تحلیلی بوده و روش گردآوری اطالعات کتابخانه ای و ابزار مورد استفاده فیش برداری بودو هدف کلی آن بازتاب عناصر فرهنگی کرمانشاه در شعر این شاعر است که بررسی این عناصر در اشعار وی زمینه سهولت و درک معانی اشعار او را برای مخاطبان فراهم می آورد و نیز مخاطب را با فرهنگ عامه آن عصر و وضع روحی و اجتماعی مردم آن زمان آشنا می سازد

   شخصیّت و شخصیّت‎پردازی یکی از ابزارهای مهّم در داستان‎ نویسی می‎باشد که خلق­کنند? داستان و رمان با بهره‎گیری از آن، اثرخود را خلق می‎کند. روایت شناسی به مفهوم علم روایت یا نظریه روایت است. روایت‎شناسی به مطالعه نظری روایت می‎پردازد و معنای چگونگی بیان واقعه را تبیین می‎کند و به فنون و کشف ساختار روایت پرداخته تا به نظام معنایی‎ فراتر از متن دست یابد وگفتار روایی یا متن را فهم‎پذیرکند. روایت به معنای هرچیزی است که بیانگر یک داستان باشد. روایت دارای ساختاری است و اصلاح ادبی که برای ساختار روایت به کار می رود، پیرنگ است. پیرنگ باید ابتدا، وسط و انتها داشته باشد اگر عنصری از پیرنگ کاسته شود اساس داستان به هم می­ریزد.   بطور‎کلی بررسی رمان و داستان‎ها از منظر شخصیّت‎پردازی و روایت‎شناسی می‎تواند موجب شناخت بیشتر از ابعادگوناگون متن گردد و لایه‎های پنهان آن را برای خواننده آشکار سازد. این پژوهش با توجه به مفاهیم نظری شخصیّت و شخصیّت‎پردازی و روایت شناسی و تحلیل و بررسی و بازتاب این دو عنصر مهّم (شخصیّت و روایت) در داستان زارا عشق چوپان، اثرگرانقدر محمّد قاضی، نویسنده و مترجم با استعداد و چیره‎دست ده? اخیرمی‎پردازد. سپس مولفه‎های آن را بررسی می‎کند. در این داستان شخصیّت اصلی که محور داستان روی او می‎چرخد، چوپانی است به نام قادر، که عاشق زیبارویی به نام زارا است. او برای رسیدن به عشق خود مشکلات و خطرات فراوانی را پشت سرگذاشته و از جان می‎گذرد تا به جانان برسد. محمّد قاضی از براز سگ چوپان، نیز شخصیّتی خاطره انگیز به تصویر می‎کشد و فضای داستانش را غنی می‎کند و نقشی فداکارانه به او می‎بخشد، و با   نقش یار وفادار به شخصیّت‎های اصلی داستان بدل می‎شود. ب) کلیدواژگان :  

  زمینه و هدف: شا نامه فردوسی، بهعنوان یکی از ارزشمندترین متون حماسی و ادبیات کلاسیک فارسی، جای ا ویژ ای در تحلیل نقش ای اخلاقی، فر ن ی، و ویتی شخصیت ای برجسته دارد. بررسی تکوین شخصیت ای این اثر از منظر خرد و نژاد، بهویژ در مورد شخصیت ایی مچون بهرام چوبین، میتواند بینش ایی تاز دربار تعامل ویژگی ای فردی و جمعی در شکلگیری ویت قهرمانان فرا م کند. این پژو ش با دف تحلیل جای ا خرد بهعنوان عنصر عقلانی و نژاد بهعنوان مولفهای ویتی در شکلگیری و عملکرد شخصیت بهرام چوبین، میکوشد تا با رویکردی تحلیلی، به بازنمایی ابعاد فر ن ی و اجتماعی نهفته در شا نامه بپردازد. روش پژوهش: از لحاظ روششناسی روش انجام این پژو ش، توصیفی-تحلیلی است. که بر مبنای مطالعات کتابخانهای انجام شد است. یافتهی پژوهش: یافته ای پژو ش حاکی از آن است که بهرام چوبین بهعنوان تنها سردار ایرانی دوران ساسانی، توانست علیه پادشا وقت قیام کرد و بهطور موقت قدرت را از سلسله ساسانیان به دست گیرد. تحلیل ویژگی ای شخصیتی او نشان مید د که خردمندی وی در تدابیر جن ی آگا انه، بهر گیری از نظم و انضباط ویژ در میدان نبرد، و رسیدگی مدبرانه به امور جامعه نمود یافته است. این ویژگی ا، بهرام چوبین را به شخصیتی برجسته و متمایز در تاریخ آن دوران تبدیل کرد است. نتایج پژوهش: نتایج پژو ش حاضر بر ا میت نقش خرد و نژاد در شکلگیری شخصیت ای برجسته شا نامه تاکید دارد. این پژو ش با تمرکز بر داستان بهرام چوبین نشان داد است که خردمندی و سیاستمداری او، مرا با تاثیر جای ا نژادیاش بهعنوان عضوی از خاندان ای اشراف، موجب تکوین سیمای حماسی و اسطور ای وی در شا نامه شد است. یافته ای پژو ش بیان ر آن است که تعامل خرد و نژاد نقشی اساسی در برجست ی و ماندگاری شخصیت ای حماسی در ادبیات کلاسیک فارسی دارد. هدف: روایات و منابع شاهنامه در جایگاه چکیده فرهنگ ایران باستان و میراث­دار افکار و اندیشه­های اخلاقی پیش از اسلام است که قسمت­هایی از آن به­صورت مکتوب و بخش­هایی از آن نیز به دست گوسانان و ادبیات شفاهی، به حماسه­ملی راه پیداکرد. این روایات و ادبیات کتبی و شفاهی سرشار از شرح زندگی و پهلوانی های اسطوره ها و شخصیت‌های برجسته است که در شاهنامه فردوسی گرد هم آمده اند.‌خرد و خردورزی را می­توان از مفاهیم محوری شاهنامه دانست و در بیت­های گوناگون آن، به اهمیت خرد اشاره شده است. خرد در شاهنامه ،به انواع گوناگونی تقسیم شده است: خردسیاسی، دینی، علمی، منطقی و اقتصادی و دارای نتایج اخلاقی چون: پاکدامنی، پرهیزگاری،کوشایی، رازداری، شجاعت، اعتدال و رادمردی است.همچنین نقش نژاد و نژاده بودن در شاهنامه تحت تاثیر فرهنگ ایران پیش از اسلام که طبقات اجتماعی افراد در زندگی و سرنوشت آن ها بسیاراهمیت داشت به نحوی که این فرهنگ به ادبیات آن زمان راه یافته و به تبع آن به شاهنامه‌که منابع اصلی آن ادبیات شفاهی وکتبی عصر‌ساسانی است ورود پیداکرده است. این پژوهش درصدد است‌که به   بررسی نقش خرد و نژاد در تکوین شخصیت های برجسته شاهنامه با تکیه بر بهرام چوبین بپردازد. روش شناسی پژوهش: از لحاظ روش شناسی روش انجام این پژوهش، توصیفی-تحلیلی است. که بر مبنای مطالعات کتابخانه ایی انجام شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که بهرام چوبین تنها سردار در دوران ساسانی است که توانسته برعلیه پادشاه خود قیام کند و مدتی حکومت را از دست ساسانیان بگیرد. از ویژگی­هایی که نشان از خرد وی است می­توان به تدابیر جنگی خردمندانه و آگاهانه وی در میادین جنگ و استفاده از نظم و انضباط خاص و رسیدگی به امور مردم اشاره کرد. نتایج: به طورکلی و از لحاظ نتایج، پژوهش حاضر به اهمیت نقش خرد و نژاد در شاهنامه پرداخته است و تاثیر خرد و نژاد درتکوین شخصیت های برجسته شاهنامه و به وجود آمدن سیمای حماسی و اسطوره ای آن ها با تکیه برداستان بهرام چوبین را بررسی کرده است که به واسطه خرد و سیاست خود و همچنین نژاد اوکه به یکی از خاندان های اشراف می رسید توانست به شخصیتی برجسته و اسطوره ای در شاهنامه تبدیل شود. واژگان کلیدی: شاهنامه‌فردوسی، نژاد،خرد، بهرام‌چوبین

هدف: این پایان‌نامه به هدف تبیین ویژگی‌های زبانی اشعار عسجدی مروزی؛ شناسایی مختصّات ادبی اشعار او و تحلیل مبناهای فکری متجلّی در اشعار عسجدی مروزی نوشته شده است. روش‌شناسی پژوهش: ابتدا به طور کلی معنی و مفهوم سبک و نیز سبک خراسانی بررسی شده است. سپس کلام شاعر از سه منظر ادبی، فکری و زبانی تجزیه و تحلیل شده تا مشخص شود که اندیشه‌های شاعر چه بوده و به چه طریقی به ادای سخن پرداخته است. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان داد که از میان انواع صور خیال، تشبیه و استعاره تقریباً کاربردی یکسان در اشعار عسجدی دارند و به میزانی اندک، کاربرد استعاره بیشتر است. شاعر به کنایه‌هایی ساده، دور از پیچیدگی و خالی از اغلاق نیز توجّه داشته و به میزانی نزدیک به تشبیه و استعاره از آن استفاده کرده‌ است. تنها مجاز است که در خیال‌انگیز کردن سخن عسجدی نقش چندانی ندارد. کاربرد آرایه‌های ادبی، به‌ویژه آرایه‌های لفظی در شعر عسجدی پر بسامد است. در ویژگی‌های زبانی و از نظر آوایی، کاربرد کلمات به شکل مخفف و کوتاه شده در دیوان عسجدی بسامد بسیار بالایی دارد. از نظر ویژگی‌های لغوی نیز بسامد واژه‌های عربی نسبت به دور? قبل، افزایشی است و واژه‌های کهن و برگرفته از پهلوی هم در سخن او فراوان به کار رفته است. از نظر دستوری مواردی همانند استفاده از حرف اضاف? مضاعف برای متمم، مقدم‌کردن صفت بر موصوف، جابه‌جا کردن ضمیر، حذف «می» و «ب» از فعل و ... به دفعات در دیوان عسجدی اتفاق افتاده‌ است. از منظر فکری، غالب اندیش? عسجدی حول محور ویژگی‌های ممدوح و معشوق می‌گذرد. اعتقاد به قضا و قدر، بیان بی‌اعتباری دنیا و گله و شکایت ار روزگار نیز موارد دیگری هستند که شاکل? اندیشه‌های عسجدی را   شکل می‌دهند. نتیجه‌گیری: آنچه عسجدی را از دیگر گویندگان عصر خود متمایز کرده، روی آوردن شاعر به کاربرد صنایع بدیعی به شکل گسترده و قابل توجّه است؛ همان‌که او را برای شاعران پس از خود به عنوان یک الگو و پیشگام قرار می‌دهد. از بسیاری دیگر از جنبه‌ها، سبک شاعر با سبک دوره، ویژگی‌های مشترک فراوانی دارد. کلیدواژه‌ها: سبک‌شناسی، شعر فارسی، سبک خراسانی، عسجدی مروزی  

   Abstract   Introduction: This research thesis is about the influence of Ferdowsi's Shahnameh on Tarsusi's Darabnameh. Ferdowsi's Shahnameh has long been considered as the world's greatest and most famous epic works, and considering that the field of influence of the Shahnameh is so wide that it has gone beyond the borders of Iran and even European literature has been influenced by it. We decided to analyze and examine the role model of one of the great Iranian writers, Abu Taher Tarsousi, in the book Darab Nameh of Ferdowsi's Shahnameh. So far, considerable studies have been conducted and published about the influence of the Shahnameh on the works after it, but no research has been found that analyzes the topics of the Shahnameh in comparison with other works, with explanations and interpretations. This field has been limited to the subjects of the Shahnameh, in fact, along with the influence of the desired texts on the Shahnameh in different aspects, several cases of the Shahnameh have been analyzed and investigated. This research is divided into five chapters, the first chapter briefly mentions the issues that are raised and analyzed in this research, the second chapter mentions the research method, the third chapter mentions the background of the research in which some articles that are effective Ferdowsi's Shahnameh on various works are analyzed and analyzed, in the fourth chapter, all the findings are analyzed along with examples from Darab Nameh of Tarsusi, and finally, the fifth chapter mentions the results of this research. The purpose of the research: The purpose of this research is to mention, investigate and analyze the extent and the most important aspects of the influence and influence of the Shahnameh on the Darab Nameh of Tarsus and also to mention some reasons for the influence of the Darab Nameh of Tarsus on the Shahnameh. Research Methodology: This thesis has been done in a documentary-analytical way with library studies and review of important editions as well as scanning and review of various articles and researches in this field. Research questions: 1) Which subjects of Shahnameh are used in Darabname of Tarsusi? 2) What is the effectiveness of Tarsusi's Darab Nama on Shahnameh topics? 3) Why is Tarsosi influenced by Ferdowsi's Shahnameh in Darab Nameh - as a popular and heroic work? Research findings: By reviving and representing the narrative history of ancient Iran and recognizing national myths, in addition to influencing the official literature through beliefs, thoughts, and characters, Ferdowsi was able to deeply influence the culture of folk literature and heroic stories. The influence of Tarsusi on Ferdowsi's Shahnameh in various aspects, including: belief in fur, belief in prophesy and somnambulism, belief in chivalry, belief in revenge, belief in fate, burial, celebration and wine, will, report, advice and advice, patriotism , love, obedience, hunting, marriage, sacrifice, consultation, murder, letter writing, torture, blackmail and blackmail, tricks, war, testing different weapons and techniques, scolding a girl, breaking a habit, crossing water, confinement, hadith nafs, Naming and description have been investigated and analyzed. The results of the research: Finally, in examining the story of Darab Nameh and comparing it with Shahnameh, we come to the conclusion that having a number of characteristics, beliefs and functions with

  شناخته‌شده ادبی "بوف کور" اثر صادق هدایت و "عشق جادویی" اثر نامشخص (که ممکن است به آثار عرفانی مختلف اشاره داشته باشد) است. کهن‌الگوها به عنوان نمادها و موتیف‌های تکرارشونده در ادبیات و هنرها، به ما کمک می‌کنند تا به درک عمیق‌تری از شخصیت‌ها و داستان‌ها برسیم. پژوهشگر در اینجا به دنبال کشف و تحلیل چگونگی ظهور این کهن‌الگوها در داستان‌ها و تاثیر آن‌ها بر روایت و شخصیت‌هاست. روش‌شناسی پژوهش: پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی و خوانشی تطبیقی انجام می‌شود. این بدین معناست که پژوهشگر ابتدا به توصیف ویژگی‌های هر دو اثر می‌پردازد و سپس به مقایسه و تحلیل آن‌ها می‌پردازد. این روش به ویژه در بررسی ادبیات عرفانی مفید است، زیرا این نوع ادبیات معمولاً با مفاهیم پیچیده و نمادین سر و کار دارد. پژوهشگر به دنبال کشف الگوهای رفتاری قهرمانان و ارتباط آن‌ها با کهن‌الگوها است. یافته‌ها: یکی از نتایج کلیدی این پژوهش، شناسایی وجوه افتراق میان قهرمانان دو اثر است. در "بوف کور"، قهرمان بیشتر درگیر نبرد با خود است و در این نبرد، دیگران نقشی ایفا نمی‌کنند. این می‌تواند به مفهوم درون‌گرایی و جستجوی هویت درونی اشاره کند. در مقابل، در "عشق جادویی"، قهرمان در تعامل با دیگران قرار دارد و سفر او به گونه‌ای است که تحت تاثیر روابط اجتماعی و انسانی قرار می‌گیرد. با وجود تفاوت‌ها، شباهت‌های قابل توجهی نیز در هر دو اثر وجود دارد. از جمله این شباهت‌ها می‌توان به نوع ادبی داستان، استفاده از اصطلاحات عرفانی و تاثیرات تاریخی ادبیات ادیان اشاره کرد. این شباهت‌ها بر غنای ادبیات عرفانی و تاثیر آن بر فرهنگ و تمدن تاکید دارند. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که کهن‌الگوها در ادبیات عرفانی نقش مهمی ایفا می‌کنند و می‌توانند به درک عمیق‌تری از درون‌مایه‌ها و مضامین موجود در این آثار کمک کنند. تفاوت‌های موجود در سفر قهرمان و تعاملات او با دیگران، می‌تواند به ما بینشی در مورد نوع مواجهه انسان با چالش‌های درونی و بیرونی ارائه دهد. این پژوهش می‌تواند به ادبیات‌شناسان و علاقه‌مندان به ادبیات عرفانی کمک کند تا درک بهتری از این آثار و تاثیرات آن‌ها بر فرهنگ و هویت انسانی پیدا کنند. کلیدواژهها: بوف کور، عشق جادویی، کهن الگو، آنیما و آنیموس.

   فلسفه برای‌کودکان (فبک) یک برنامه‌آموزشی برای پرورش قدرت تفکر و استدلال است تا انسان‌هایی متفکر،آگاه، هدفمند، پرسشگر و خلاق‌ تربیت‌کند و متیو‌لیپمن بنیانگذار‌آن است و رویکرد این برنامه براساس‌پژوهش‌گروهی‌(حلقه‌کندوکاو) است. فریدالدین‌عطار‌ نیشابوری از شاعران‌ عارف و‌ عارفان شاعر ایرانی اواخر سده‌ ششم و اوایل سده هفتم است و منطق‌الطیر وی جایگاهی والا به‌دلیل داشتن جنبه‌های تمثیلی- عرفانی و درونمایه وحدت وجودی و مبانی عرفان اسلامی در‌ زبان و ادب فارسی دارد. این پژوهش منطق‌الطیر عطارنیشابوری را بر‌پایه‌گونه‌های تفکّر انتقادی،خلاق، مراقبتی و مشارکتی در برنامه فلسفه برای‌کودکان‌ (فبک) بررسی و عناصر وبسندگی‌های اثرگذار تعلیم و تربیت‌کودک را در روند رشد و تعادل‌آن تبیین‌کرده‌است. سبک روایی و شیوه بیان شاعر درداستان‌ها و حکایت‌ها مهمّ است، چنانکه ساختار روایی این منظومه عرفانی- فلسفی ازشگردهای‌گفت‌وگو‌که ابزاری مهمّ برای فهمیدن، تفکر، احساس و یادگیری است، بهره‌گرفته‌است و مهارت‌های تفکرخلاق نقشی مهمّ در جریان‌سازی، تفکرزایی و احساس مسوولیت در منطق‌الطیر دارد. مهارت‌های تفکر انتقادی مبتنی بر فضیلت‌هایی مانند صبر، توکل، شکرگزاری، وفای به‌عهد، خوداصلاحی، خودسازی ودیگراصلاحی بسامدی بالا دارند. مهارت‌های تفکّر مراقبتی‌عطار   در رهبری هدهد نمایان است، چنانکه سختی‌های راه،‌آگاهی‌بخشی، بینش و بصیرت را تبیین می‌کند تا پرندگان را هدایت‌کند.

جریان سیال ذهن [G1]  یک اصطلاح روان‌شناختی در روان‌شناسی است، اما مانند بسیاری از اصطلاحات دیگر دانش‌های علوم انسانی بر اثر تحولات جامعه و برای آفریدن الگوهای نو به ادبیات ورود کرد.جریان سیال ذهن، تکنیکی ادبی در روایت داستان است که خواننده را به صورت مستقیم با درونیات،احساسات، اندیشه­های شخصیت­های داستان آشنا می­کند.این تکنیک معمولا به صورت مونولوگ، تداعی آزاد و حدیث نفس، نظم زمانی را برهم می­زند و زمان را از حالت خطی خارج می­کند تا افکار و خاطرات شخصیت­های روایت را بازنمایی کند. درادبیات زبان فارسی و کردی نیز نویسندگان از جریان سیال ذهن بهره برده و آثار ادبی قابل توجهی در این سبک نوشته­اند که رمان از گونه­های آن است. این پژوهش کارکرد جریان سیال ذهن را از منظر زیبایی‌شناختی و تولید معنا در رمان «مهمان مهتاب» از فرهاد حسن‌زاده به زبان فارسی و «مردی با کلاه مشکی، پالتوی مشکی و کفش آبی» از فرهاد پیربال به زبان کردی بررسی و این دو گستر? زبانی را از منظر زیبایی‌شناختی جریان سیال ذهن در دو رمان مورد مطالعه بررسی کرده و شباهت و تفاوت هر یک را نشان داده‌است؛ بنابراین، پژوهش پیش روی زیبایی‌شناسی جریان سیال ذهن را از منظر تکنیک­های جریان سیال ذهن مانند خودگویی، تک‌گویی، تداعی آزاد و جنبه‌های زیبایی‌شناختی مانند توانایی استفاده از زبان ارجاعی و زبان شاعرانه، استفاده از واحدهای زبانی   در دو رمان مورد مطالعه بررسی کرده و به این نتیجه رسیده­ایم که فرهاد پیربال و فرهاد حسن زاده از این تکنیک برای بیان مشکلات ناشی از جنگ و آوارگی، مهاجرت و پناهندگی و تاثیر آن بر شخصیت­های داستان بهره گرفتهاند. پیربال از لحاظ تخیل و شعرگونگی در زبان، بهتر از فرهاد حسن زاده عمل کرده­است زیرا خوانند? آثار فرهاد حسن زاده­، بیشتر نوجوانان هستند و او رویکرد ساده­نویسی خود را در رمان­هایش رعایت می­کند.پیربال از تداعی آزاد و حدیث نفس بیشتر استفاده کرده و هدفش بازنمایی خاطرات ناخوشایند آغاز پناهندگی شخصیت داستان است. حسن زاده بیشتر تکنیک مونولوگ و تداعی آزاد را به­کار برده­است، همچنین حدیث نفس را بیشتر به صورت پرسشی آورده­ که تاکیدی است بر اندیشه­های شخصیت داستان.    واژه­های کلیدی: زیبایی‌شناسی، جریان سیال ذهن، مهمان مهتاب، فرهاد حسن‌زاده، مردی با کلاه مشکی، فرهاد پیربال   [G1]جریان سیال ذهن و موضوعات آن را در دو یا سه سطر در محل چکیده تعریف کنید.   

   چکیده صور خیال یکی از عوامل بسیار موثّر در غنای فنّی آثار ادبی است و سهم بسزایی در افزایش تاثیرگذاری آن­ها بر خوانندگان دارد. ادیبان از دیرباز تاکنون به این تاثیرگذاری پی برده­اند و همواره در تلاش بوده­اند تا با به‌کاربردن شگردهای ادبی مختلف، آثار خود را از صور خیال مملوء سازند. چهار فن بلاغی مربوط به علم بیان یعنی مجاز، تشبیه، استعاره و کنایه نقش بسزایی در ایجاد صور خیال دارند و پیداست که هرچه ذوق ادبی شاعر قوی­تر و دایره واژگانی وی وسیع­تر باشد، در خلق صور خیال موفّق­تر خواهد بود. یکی از شاعران معاصر فارسی که به صور خیال اهتمام داشت، رحیم معینی کرمانشاهی (1301 – 1394) است. وی در آثار مختلف خود به خلق تصاویر هنری و ادبی زیادی پرداخت و اشعار خود را با صور خیال آراست. در پژوهش حاضر که با رهیات توصیفی تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه به رشته تحریر درآمده، جلوه­های صور خیال در برخی از آثار این شاعر یعنی کتاب ای شمع­ها بسوزید، خورشید شب، در خرابات مغان استخراج و تحلیل شده است. باتوجه‌به تحقیق و مطالعه اجمالی، به نظر می­رسد که سهم تشبیه   و استعاره در خلق صور خیال در اشعار رحیم معینی کرمانشاهی به‌مراتب بیشتر از مجاز و کنایه است و روحیه لطیف و ذوق سلیم این شاعر از عوامل موثّر در گرایش وی به صور خیال در شعر می­باشد. واژگان کلیدی: شعر معاصر فارسی، صور خیال، رحیم معینی کرمانشاهی، ای شمع­ها بسوزید، خورشید شب، در خرابات مغان.

   شعر ایلام، همواره شعری پویا و سرشار از نوآوری­های ایماژی و تکنیکال است و دارای تنوع در قالب، موضوع و زبان بوده­است. شعر دفاع مقدّس شاعران ایلام، در سال­هایی شکل گرفت و تکامل یافت که شعله­های جنگی ناخواسته این سرزمین را فراگرفت. نظری? «استعار? مفهومی»، برداشتی­نو و متفاوت از استعاره است که نخستین­بـار «لیکـاف و جانسـون» آن را مطـرح کردند.دراین رویکرد، استعاره تنها، از جنب? ظاهری بررسی نمی­شود، بلکه به­مفاهیمی توجّه می­شود کـه در پـسِ واژه­ها پنهان است. دراین­دیدگاه، مفاهیم انتزاعی با استفاده از مفاهیم عینی­تر، ملموس­تـر و گـاهی­ذهنـی درک می­شوند. هر مفهوم استعاری با تمرکز بر یک جنبه از مفهوم، می­تواند ذهن را از تمرکـز بـر جنبـه­هـای دیگـر آن مفهوم بازدارد. شناخت شعر دفاع مقدّس شاعران ایلامی در استفاده از سبک‌های بلاغی و فکری و تبیین مضامین شعری مانند شهید و شهادت یک ضرورت است. هدف این پژوهش، بررسی و تبیین مفاهیم شهید و شهادت در شعر دفاع مقدس شاعران ایلامی در دو برهه شعر جنگ و پس از جنگ برپای? استعار? مفهومی است، چنانکه پژواک تحوّلات ناشی ­از جنگ بر موضوعات، مضامین و قالـب‌هـای شـعر ایـن ­دوره، شناخت عناصر سازنده زبان بلاغی مفاهیم شهید و شهادت در شعر دفاع مقدّس شاعران ایلامی بر مبنای استعار? مفهومی با روش توصیفی- تحلیلی بررسی و تبیین شده‌است. استعاره­های مفهومی جهتی (فضایی)، هستی­شناختی و انواع آن، طرحواره­های تصویری و انواع آن و فضاسازی­ها در شعر شاعران ایلامی بسیار محسوس و ملموس ­است و داده­های این پژوهش ­را می‌سازند.

   عشق، به عنوان قوی ترین احساس در منظومه های عاشقانه جایگاه و نقشی اساسی دارد که منظوم? حسن و دل از این دسته است. محّمدبن یحیی(سیبک نیشابوری) حسن و دل را در قالب مثنوی و به صورت رمزی سروده و با شخصیّت دادن به عناصر عاشقانه و نشان دادن مراحل عشق از ابتدا تا انتها میان عاشق و معشوق، اشاره به ترک جسم و رها شدن از دنیا، رسیدن به جاودانگی و تعالی روح، یک شاهکار ادبی را به وجود آورده است.    حسن و دل، قهرمانان اصلی و سایر‌شخصیّت ها و عناصر، قهرمانان فرعی داستان اند.دل در طلب آب حیات و جاودانگی، در مسیر پر پیچ و خم عشق قدم می نهد ،عاشق حسن می شود و با پشت سر گذاشتن سختی ها، دشواری ها و تحمل رنج ،عتاب و فراق سرانجام، به وصال می رسد. جلوه‌ها و زیبایی‌های ظاهری و باطنی معشوق، شخصّیت‌هایی مانند‌حسن، دل، نظر، عشق و... و سایر عناصر فرعی، همگی عناصر عاشقانه ای هستند‌که در این منظومه‌گنجانده شده‌اند. نیشابوری این جلوه‌های ظاهری و باطنی معشوق را گاه، به هردو شکل و گاه، به یک صورت نشان داده است‌که در برخی، این جلوه‌ها بیشتر در معشوق زمینی و در برخی دیگر در معشوق آسمانی و گاهی در هردو آشکار می شود. حسن و دل فقط به جنبه‌های عرفانی و موضوعات مربوط به عشق اشاره نکرده است؛ بلکه، مسائلی مانند تخیّل‌، حماسه و اسطوره در‌آن به خوبی دیده می شود      کلیدواژه‌ها:

   رمان روایی من زنده ام نسبت به بکارگیری عنصر زمان در روایت و مفاهیم مرتبط با آن رمان قابل ملاحظه ای است. در این نوشته مفهوم زمان هم در صورت تقویمی و گاهشماران? آن و هم در هیئت زمان نجات بخشی یا مسیحایی ظاهر می­شود. نگرش های نظری در باب زمان گونه های خطی و دایره ای آن را نشان می دهد که میتوان تاثیرات هر دو مورد را در رمان «من زنده ام» مشاهده نمود. همچنین برخی مفاهیم که رابطه پیچیده و فشرده ای با عنصر زمان دارند مانند حوانی و پیری، رستگاری و سعادت، حسرت و اندوه، همگی در عمق روایت داستان حضور داشته و نشان می­دهند که پردازش زمان توسط نویسنده صرفاً تکنیکی و علنی نبوده و گاه در لایه های عمیق تر معنایی مشاهده می­ود. پایان نامه حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی به شناسایی مفهوم زمان و مفاهیم مربوطه به آن در این کتاب می پردازد.

زمینه و هدف: نظریه استعاره مفهومی به­عنوان دانشی نسبتاً جدید به­عنوان ابزاری مورد استفاده قرار می­گیرد که در قالب آن، امور و پدیده­های مجرد، انتزاعی و با قابلیت فهم اندک به اموری عینی و قابل لمس­تر تبدیل می­شوند که علاوه بر درک بهتر و ملموس­تر، به زیبایی متن نیز می­افزاید. بدیهی است که بررسی این نظریه در آثار احمد عزیزی در حوزه پایداری، سبک نوشتاری، اندیشه غالب وی در آثار او و جهت­گیری­های معرفت­شناختی او را آشکار می­سازد. روش­شناسی پژوهش: این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و تبیین آماری بر پایه مطالعات کتابخانه­ای و با رویکرد تلفیقی (کمّی و کیفی) انجام شده است. این مطالعه موردی شامل چهار جلد از اشعار احمد عزیزی یعنی «ملکوت تکلم»، «طغیان ترانه»، «شبنم­های شبانه» و «رویای رویت» است. پس از استخراج شاهد مثال­ها، ضمن معرفی نوعی ادبیات پایداری، نوع استعاره­های مفهومی مشخص شده؛ و بر اساس حوزه معنایی آن­ها دسته­بندی شدند. در پایان، بسامد هریک از نگاشت­ها، با بیان کانون معنایی آن مشخص شده است. یافته­ها: اندیشه و مضمون شعر احمد عزیزی برگرفته از بن­مایه­های انقلاب و ادبیات پایداری است. وی همواره از مفاهیمی مانند وطن­پرستی، آرزوی صلح و ... سخن می‌­گوید. او   برای قابل درک بودن اشعارش، پیوسته از استعاره‌های مفهومی بهره می‌گیرد. در این چهار مجموعه از آثار احمد عزیزی در مجموع 18 نگاشت با بسامد 132 استعاره مفهومی در حوزه پایداری مورد استفاده قرار گرفته است. بارزترین بسامد نگاشت­ها مربوط به جان­بخشی، عشق و شهادت است و کمترین آن­ها به عدم دلبستگی به تعلقات دنیوی مربوط می­شود. نتیجه­گیری: شعر احمد عزیزی سرشار از نمادها و مفاهیم و مضامین استعاری است که به شکل هنری و شاعرانه ساخته و پرداخته شده است. استعاره­های مفهومی در شعر وی طیف گسترده­ای از حوزه­های مقاومت و پایداری را دربرمی­گیرد و مضامینی چون شهید و شهادت، انتظار ظهور، شناساندن دوست، دشمن و آه و حسرت،درون انسان به­عنوان آینه­ای تمام­نما، عاشق و معشوق و ایستایی، پویایی و عدم دلبستگی به تعلقات دنیوی به­تصویر می­کشد که همگی نمادهای تازه­ای را در حوزه ادبیات پایداری می­آفرینند. واژگان کلیدی: ادبیات پایداری، استعاره مفهومی، نگاشت، احمد عزیزی    پژوهش حاضر به بررسی، استعاره مفهومی و تحلیل نگاشت­های مولفه های پایداری در آثار احمد عزیزی، به شیوه توصیفی-تحلیلی و اسنادی   می­پردازد. موضوعات شعر مقاومت و پایداری در ادبیات همه جوامع   همچون وطن‌دوستی و میهن‌پرستی، آرزوی صلح، ستایش رزمندگان و ...مشترک است، احمد عزیزی علاوه بر مضامین فوق به مضامینی همچون، مقوله شهید و شهادت، استفاده از روایات، آیات، احادیث و متون عرفانی و مذهبی پرداخته است.بخش   عظیمی از ادبیات منظوم احمد عزیزی   را سروده­هایی تشکیل می­دهد که دربرگیرنده مفاهیم و مضامین مذهبی و عرفانی می­باشند. اندیشه و مضمون شعر او برگرفته از بن­مایه­های انقلاب و ادبیات پایداری   است، عرفان او هم عرفانی است که به­وسیله انقلاب تصحیح شده­است. وی همواره از مفاهیم انتزاعی سخن می‌­گوید و بدین جهت برای قابل درک شدن، پیوسته از استعاره‌های مفهومی بهره می‌گیرد.   شعر احمد عزیزی سرشار از نمادها و مفاهیم و مضامین استعاری است که به شکل هنری و شاعرانه ساخته و پرداخته شده است و تلاش­می­کند با کشف روابط میان پدیده­ها و مفاهیم ذهنی خود از جمله اشخاص، مسائل اجتماعی و سیاسی و ..نمادهای تازه­ای   را در حوزه ادبیات پایداری بیافریند. واژگان کلیدی: ادبیات پایداری، استعاره مفهومی، احمد عزیزی      

هدف: بررسی نمود چهره‌ی زن، در دوره‌های مختلف شعر فارسی؛ اعم از کلاسیک و معاصر دارای ارزش‌های بسیار است که هم از لحاظ محتوا و هم از لحاظ تاثیری که بر فرم و جلوه‌های بلاغی و زیباشناختی شعر می‌گذارد، می‌تواند مورد توّجه واقع شود. پژوهش‌های مربوط به این حوزه، می‌توانند علاوه بر فایده‌های مذکور، ارزش‌های فرهنگی، روانشناختی، مردم‌شناختی، جامعه‌شناسانه و در عین حال ادبی فراوان داشته باشند. بر اساس این اهمیّت، هدف این پژوهش، بررسی کارکرد معنایی و تصویری شخصیّت زن در شعر سه شاعر شاخص معاصر محمّدسعید میرزایی، فاضل نظری و گروس عبدالملکیان است که به‌طور گسترده در آثارشان به زن پرداخته‌اند و توّجه ویژه‌ای به نمودهای مختلف و نقش‌های گوناگون زن اعم از نقش مادری، همسری، معشوقی و غیره نشان داده‌اند.    روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش، به شیوه‌ی توصیفی - تحلیلی انجام گرفته است که هم شامل طبقه‌بندی انواع، تبیین بسامدها و استدلال درباره‌ی آن‌هاست و هم ناظر به توضیح و تحلیل کارکردهای معنایی و تصویری یافته‌ها.    یافته‌ها: مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که بیشترین حجم آثار محمّدسعید میرزایی را شعرهای عاشقانه در بر می‌گیرند که در آن‌ها استعاره، تشبیه و تناسب نمودی بارزتر دارند و غالباّ هنگام توصیف شخصیّت زن و نیز وصف زیبایی‌ها یا حالات درونی او، جلوه یافته‌اند. در شعر میرزایی زن حضور مستقیم دارد و نقش معشوقی نسبت به سایر نقش‌ها پررنگ‌تر است. در شعر فاضل نظری تشبیه، استعاره و تضاد بسامد بیشتری دارند که اغلب هنگام گلایه از معشوق، بیان دلتنگی و دوری از یار دیده می‌شوند. زن در شعر نظری حضوری آشکار دارد و در هیبت معشوقی بی‌وفا پدیدار می‌شود.گروس عبدالملکیان در سروده‌هایش از تشبیه، نماد و کنایه بیشتر بهره می‌گیرد؛ امّا نمی‌توان شعرش را شعری نمادین دانست. این تصاویر اغلب به منظور توصیف حالات و نمودهای مختلف زن در نقش‌های گوناگونی که به عنوان معشوق، همسر و مادر می‌پذیرد، آشکار می‌شوند. در بخش کارکرد معنایی جدایی و دوری از معشوق بیش از دیگر مضامین عاشقانه در شعر عبدالملکیان نمود دارد.    نتیجه‌گیری: در ادامه‌ی تبیین مهم‌ترین یافته‌ها، بارزترین شباهت‌ها و تفاوت‌های آثار بررسی شده، از منظر کارکردهای تصویری و معنایی نیز قابل ذکرند. مهم‌ترین شباهت‌ها عبارتند از: بسامد بیشتر تشبیه و استعاره برای توصیف شخصیّت زن. بارزترین تفاوت‌ها نیز از این قرارند: استعاره در شعر میرزایی نسبت به تشبیه از بسامد بالایی برخوردار است و از طیف رنگ‌های مختلف برای بیان حالات روحی خود در شعرهایش بهره می‌گیرد، همچنین نسبت به نظری و عبدالملکیان دایره‌ی واژگانی گسترده‌تری دارد و مرز خیالش فراتر از آن‌هاست. شعر فاضل نظری مختصر است و مفید، تلفیقی است از سبک هندی و عراقی و غزل نوین. رکن اصلی شعرهایش تشبیه است و از بین تشبیهات، تشبیه مضمر بیشترین بسامد را در آثارش دارد. برخلاف میرزایی، در شعر نظری غیر از رنگ سرخ که در غزل‌های مختلف به کرات دیده می‌شود، از دیگر رنگ‌ها خبری نیست جز یک یا دو رنگ دیگر که بسیار محدودند. انگار دنیای شعری فاضل نظری دنیای رنگ سرخ است: گل سرخ، لب سرخ، سیب سرخ، شقایق سرخ، غنچه‌های سرخ. زبان شعر نظری نسبت به میرزایی و عبدالملکیان کهنه‌تر است و دایره‌ی واژگانی محدودتری دارد. دایره‌ی واژگانی گروس عبدالملکیان نسبت به نظری گسترده‌تر و در مقایسه با میرزایی محدودتر است. در شعرهایش از تشبیه مضمر بهره‌ی بسیار گرفته و در کنار آن با استفاده از واژه‌های تازه و امروزی در کنار واژه‌های معمول و رایج زبان، تصاویر و ترکیبات کلیشه‌ای را پس زده و تصاویری تازه و مدرن آفریده است. رنگ‌ها در شعر عبدالملکیان حالتی بینابین دارند، نه مانند میرزایی به رنگ‌آمیزی شعرش پرداخته و نه مانند نظری تنها به یک یا دو رنگ بسنده کرده است. در بخش کارکرد معنایی این پژوهش به اهمیّت استفاده از رنگ‌های مختلف در شعر این سه شاعر به تفصیل پرداخته شده است.      

   هدف: یکی از مهم‌ترین گونه‌های ادبی که بیشترین کارکرد را در زمان‌های دفاع مقدّس و بعد از آن داشته است، خاطره‌نگاری می‌باشد. خاطره‌نگاری دوران دفاع مقدّس باعث شده تا مخاطبان دربار? اوضاع مختلف جنگ هشت ساله اطلاعات زیادی را کسب کنند و با مولفه‌های اخلاقی رزمندگان که طی این آثار منتشر شده، آشنا شوند. هدف این پژوهش، بررسی و معرفی این مولفه‌ها، همچنین نشان دادن نویسندگان این آثار است. این اثر مشخصاً متمرکز است بر بررسی مولفه‌های پایداری کتاب نورالدین پسر ایران. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش از گون? «بنیادی» و با رویکردی «توصیفی _تحلیلی» است؛ که به روش، طبقه‌بندی و تلفیق یادداشت‌ها بر اساس روش تحلیل محتوا است. پس از انتخاب موضوع، بیان مساله، اهداف پژوهش، فرضیه‌های پژوهش، تنظیم و تحلیل داده‌ها، نتیجه‌گیری به عمل آمده است. و   برای تدوین بحث‌های نظری از روش کتابخانه‌ای استفاده شده است. یافته‌های پژوهش: در این پژوهش ضمن تحلیل داده‌ها، شخصاً به مولفه‌های اصلی و اصیل موجود در کتاب نورالدین پسر ایران رسیدم که بیشتر متمرکز است بر وطن دوستی و ارج نهادن به نهاد شهید و شهادت طلبی و مقاومت در برابر دشمن و درکل ظلم ستیزی در کنار این موارد توضیحات دقیقی از عملیات جنگی رزمندگان را نیز می‌شود دید. نتیجه‌گیری: از پژوهش حاضر می‌توان به این نتیجه رسید که خاطرات دفاع مقدّس، دارای مولفه‌های لذت بخش و دردآلود است حتی در مولفه‌های درد آلود چهر? منفی جنگ نبوده بلکه پایداری مردم ایران و رزمندگان جان بر کف برای پیروزی بر دشمن می‌رساند و این مولفه‌ها در دوران دفاع مقدّس، ظرفیت و پایداری را در خود دارد و از رزمندگان انسان‌هایی وارسته ساخته و جنگ را برای دفاع از میهن، مقدّس دانسته‌اند. کلید واژه: دفاع مقدّس، خاطرات دفاع مقدّس، مولفه‌های پایداری، کتاب نورالدین پسر ایران. کلید واژه: دفاع مقدّس، خاطرات دفاع مقدّس، مولفه‌های پایداری، کتاب نورالدین پسر ایران.

هدف:مطالعاتسبک شناسانه،امروزه به عنوان یکی از روش های دقیق و کاربردی بررسی متون ادبی در دوره های مختلف محسوب می شود.سبک شناسی،با توجه خاص به مسئله بسامد،انواع ویژگی های مختلف در اثر یا آثار ادبی، می تواند در شناخت هرچه بهتر سبک شخصی و دوره ای آن آثار یاری رساند.علی اشرفی نوبتی معروف به پرتو کرمانشاهی و یدالله بهزاد کرمانشاهی از شاعران برجسته و توانمند معاصر در شهر کرمانشاه می باشند،ما در این نوشتار با این رویکرد به بررسی سبک شناسی اشعار این دو شاعر در سه سطح زبانی،ادبی و فکری پرداخته ایم.هدف اصلی این پژوهش،تبیین و بررسی ویژگی های اشعار این دو شاعر جهت تعیین سبک مورد نظر آنها می باشد.   

   در گوشه و کنار این مرز و بوم گسترده افرادی هستند که خدمات شایانی در حوزه ادبیات ملی یا بومی داشته اند اما آنچنان که بایسته و شایسته است شناخته و معرفی نشده اند. معرفی نویسندگان و ادیبان بومی یک جامعه ضمن آنکه یک نوع قدردانی از زحمات آنان است، می تواند بر غنای ادبیات و فرهنگ بومی آن جامعه نیز بیفزاید. علاوه بر این بررسی آثار آنان به منزله کاشت و افزودن گلی خوشبو به گلستان ادب آن جامعه است   به طوری که دانشجویان و علاقمندان در پژوهش های خود می توانند از آن بهره ببرند. هدف: دکتر علی اکبر نقی پور یکی از این چهره های ادبی کرمانشاه است که تا کنون آنچنان که باید و شاید شناخته نشده است. نگارنده در این رساله با استناد به منابع توصیفی سه هدف را دنبال نموده است: 1- معرفی و شرح حال این چهر? ادبی به عنوان یکی از نویسندگان و پژوهشگران استان کرمانشاه 2 – مرور و معرفی آثار   و بررسی اهمیت و جایگاه ادبی آثار به جا مانده از وی، شامل آثار چاپ شده و چاپ نشده که بالغ بر پانزده اثر در چهار زمین? ادبی، تاریخی، جامعه شناسی و پزشکی است، به خوانندگان و جامعه دانشگاهی 3 - بررسی   و تحلیل توصیفی کتاب "گل­های زاگرس" که به نام "ترانه­های کردی کلهری" نیز معروف است. روش پژوهش: از آنجا که دکتر علی اکبر نقی پور در سال 1392 درگذشته است، لذا روش تحقیق در این پایان نامه در بخش معرفی احوال ایشان به روش میدانی و مصاحبه با خانواده و نزدیکان ایشان و در بخش بررسی آثار وی به روش کتابخانه ای بوده است. یافته­ها: شعر سنتی کردی همانند ادبیات فولکلور فارسی دارای ظرایف و طرایف خاص خود است. که هنوز آنچنان که باید و شاید کاویده نشده است.   نتیجه­گیری: این پژوهش ابتدائاً به معرفی احوال و برجسته کردن آثار یکی از چهره های معاصر ادبیات کردی پرداخته که تاکنون زندگی و آثار وی در پرد? ابهام مانده بود. در وهل? دوم تحلیل توصیفی کتاب "گل­های زاگرس" در این پایان نامه نشان می­دهد که شعر سنتی کردی غنی است و از جهات مختلف مانند ویژگی­های زبانی، آرایه های ادبی، مضامین و وجوه فکری قابل تحلیل و بررسی است. پژوهش در این زمینه می­تواند به درک بهتر ادبیات فارسی و غنای آن کمک کند.    کلید واژه­ها: ادبیات بومی، دکتر علی اکبر نقی پور، گل­های زاگرس، ترانه­های کُردی کلهری در گوشه و کنار این مرز و بوم گسترده افرادی هستند که خدمات شایانی در حوزه ادبیات ملی یا بومی داشته اند اما آنچنان که بایسته و شایسته است شناخته و معرفی نشده اند. معرفی نویسندگان و ادیبان بومی یک جامعه ضمن آنکه یک نوع قدردانی از زحمات آنان است، می تواند بر غنای ادبیات و فرهنگ بومی آن جامعه نیز بیفزاید. علاوه بر این بررسی آثار آنان به منزله کاشت و افزودن گلی خوشبو به گلستان ادب آن جامعه است   به طوری که دانشجویان و علاقمندان در پژوهش های خود می توانند از آن بهره ببرند. هدف: دکتر علی اکبر نقی پور یکی از این چهره های ادبی کرمانشاه است که تا کنون آنچنان که باید و شاید شناخته نشده است. نگارنده در این رساله با استناد به منابع توصیفی سه هدف را دنبال نموده است: 1- معرفی و شرح حال این چهر? ادبی به عنوان یکی از نویسندگان و پژوهشگران استان کرمانشاه 2 – مرور و معرفی آثار   و بررسی اهمیت و جایگاه ادبی آثار به جا مانده از وی، شامل آثار چاپ شده و چاپ نشده که بالغ بر پانزده اثر در چهار زمین? ادبی، تاریخی، جامعه شناسی و پزشکی است، به خوانندگان و جامعه دانشگاهی 3 - بررسی   و تحلیل توصیفی کتاب "گل­های زاگرس" که به نام "ترانه­های کردی کلهری" نیز معروف است. روش پژوهش: از آنجا که دکتر علی اکبر نقی پور در سال 1392 درگذشته است، لذا روش تحقیق در این پایان نامه در بخش معرفی احوال ایشان به روش میدانی و مصاحبه با خانواده و نزدیکان ایشان و در بخش بررسی آثار وی به روش کتابخانه ای بوده است. یافته­ها: شعر سنتی کردی همانند ادبیات فولکلور فارسی دارای ظرایف و طرایف خاص خود است. که هنوز آنچنان که باید و شاید کاویده نشده است.   نتیجه­گیری: این پژوهش ابتدائاً به معرفی احوال و برجسته کردن آثار یکی از چهره های معاصر ادبیات کردی پرداخته که تاکنون زندگی و آثار وی در پرد? ابهام مانده بود.

شاهنامه اثر گرانسنگ فرزانه‌ی طوس، حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر پرآوازه ایران‌زمین در قرن چهارم هجری است. شاهنامه یکی از مهم‌ترین آثار حماسی جهان است و به سه دوره‌ی اسطوره‌ای، پهلوانی و تاریخی تقسیم می‌شود. پژوهش ‌ما با عنوان بررسی رویکرد مقاومتی ایرانیان در برابر دشمنان خارجی در شاهنامه فردوسی که از دوره پادشاهی کیومرث و پیشدادیان شروع می‌شود و تا پایان دوره کیخسرو از پادشاهان کیانی ادامه دارد، در دوره اسطوره‌ای و پهلوانی قرارگرفته است. در این دوران ایرانیان با چند نوع جنگ خارجی با بیگانگان سروکار دارند 1- جنگ با دیوان که در دوران‌های پادشاهی کیومرث، هوشنگ و طهمورث و کیکاووس و کیخسرو اتفاق می‌افتد. 2- نبرد با موجودات افسانه‌ای و هفت‌خانی که بیشتر در دوران پادشاهی کیکاووس اتفاق می‌افتد. 3- نبرد با تورانیان که جزو بیشترین نبردها می‌باشد از دوران پادشاهی فریدون آغاز می‌شود. در این دوره ایرج ناجوانمردانه توسط برادرانش سلم و تور کشته می‌شود و فریدون به کین خواهی از مرگ ایرج، با فرماندهی منوچهر از نوادگان ایرج، با سلم و تور می‌جنگد و آنان را به قتل می‌رساند. پس از این دوران تورانیان در نبردهای خود نقش مهاجم را دارند و نقش ایرانیان دفاعی و کین خواهانه است تنها در دو نبرد در دوران پادشاهی کیکاووس، که پادشاهی خودکامه بود و به‌منظور توسعه قلمرو خود به مازندران و هاماوران حمله می‌کند، ایرانیان نقشی مهاجم را دارند. و دوران پادشاهی کیکاووس که سیاوش فرزند او ناجوانمردانه توسط افراسیاب کشته می‌شود، دوباره ایرانیان به کین خواهی از مرگ سیاوش با تورانیان می جنگند و این نبردهای خونین تا پایان دوران پادشاهی کیخسرو ادامه دارد .کیخسرو به کین خواهی از مرگ پدرش سیاوش در نبرد بزرگ با افراسیاب نیای خود می‌جنگد و موفق می‌شود که او را به قتل برساند و به نبردهای خونین بین ایرانیان و تورانیان پایان دهد.   واژگان کلیدی: شاهنامه، دشمنان خارجی، ایرانیان، مقاومت و پایداری      

عملی و کاربرد نظریه­های ادبی موجود در آنها مورد بررسی قرار گیرد  

   چکیده ادبیات مهاجرت شاخه ای از ادبیات معاصر و امروزی محسوب میشود که با مسائل مختلف اجتماعی، فرهنگی ، سیاسی و اقتصادی پیوند دارد و در واقع مساله ای به روز در جامعه را بازنمایی میکند بنابراین ، این گونه و شاخه از ادبیات   دارای محتوا خاص و مولفه های منحصر به فرد خود است و همین باعث تفاوت محتوایی و درون مایه ای آن با ادبیات وطن شده است، این مولفه ها عبارتند از : تفاوت های فرهنگی و زیانی ، نوستالژی ، بحران هویت ، تبعیض نژادی ، ترس و اضطراب و ... . آثار آفریده شده در حوزه ادبیات مهاجرت از تجربه های زیستی فرد مهاجر در دو کشور مبدا و مقصد بهره می گیرد بنابراین میتواند وقایعی را که در هر دو سرزمین بر فرد مهاجر گذشته است را به شکلی واقع گرایانه ترسیم کند.   بنابراین مخاطبان این گونه ادبی با فرهنگ های جدیدی نیز آشنا   این تعریفی کوتاه در باب کارکرد ادبیات مهاجرت بود که به طور کامل تر در متن پژوهش بدان پرداخته شده است.   اهداف اصلی که در محوریت این پایان نامه مورد توجه بودند و صورت پذیرفتند ، تحلیل و بررسی دو اثر یاد شده برای واکاوی مولفه های ادبیات مهاجرت و همچنین دریافت مفهوم، انگیزه و تاثیرات مهاجرت بر هویت، روحیه و زندگی فرد مهاجر است   و چون مهاجرت از پیامد های دنیای استعمار و پسا استعمار است گریزی نیز بدین نظریه پسا استعماری برای پی بردن به ارتباط آن با ادبیات مهاجرت داشته ایم. در مورد محتوای این پایان نامه نیز باید افزود که مسلماً تمامی محتوا بر اساس همان اهداف نگاشته شده است در طی این تحلیل و بررسی ها مولفه های مشابه و اصلی از متن هر دو اثر استخراج شدند و در طی آن تفاوت ها و شباهت های هر یک نیز به آگاهی رسانده شد . بخش ابتدایی فصل اصلی این پژوهش( فصل چهارم) نیز صرف موضوع استعمار ، نظریه ی آن و نیز انواع استعمار شد که از این نظر جنبه ی ارتباطی دو اثر با این نظریه مهم نیز مشخص شد. در طول بررسی تطبیقی دو رمان دریافت شد که علاوه بر تشابهات فراوان دارای تفاوت هایی نیز با یکدیگر هستند که این موارد علاوه بر اینکه در متن های تحلیلی به آگاهی رسید در قسمت نتیجه گیری نیز بدان توجه شده است. در پایان این بررسی ها و تحلیل ها دریافت شد که شیوه ی روایتی و طرح کلی داستانی که هر دو نویسنده برای خلق اثر خود بهکار برده اند دارای تشابه است ، هردوی این نویسندگان مطرح ، با اینکه برخواسته از دو ملیت متفاوت اند اما در مورد مهاجرت ، مسائل و چالش های آن طرز دیدگاه تقریباً یکسانی دارند ، آنان در هویت پردازی شخصیت اصلی در رمان های خود نیز به طور همسانی عمل کرده اند، علاوه بر تمامی این موارد اکثر مولفه های انتخاب شده برای پرورش دادن و نیز شاخ و برگ دادن هر دو رمان نیز خالی از مشابهت نبودند اما طبیعتاً در حجم محتوایی و در برخی از جزئیات دارای تفاوت هایی نیز بودند که در متن اصلی پژوهش به طور کامل و مفصلی به آن ها پرداخته شد. در نهایت در پایان این بررسی های تطبیقی

ادبیات برخاسته از شرایط اجتماعی و تغییر و تحولاتی است که در بطن جامعه رخ می­دهد و مستقیماً بر سبک و آثار شاعران تاثیر می­گذارد بنابراین آثار شاعران می­تواند به­خوبی بازتاب­دهند? اقلیمی باشد که گوینده در آن پرورش یافته است. به عبارت دیگر ادب عامیانه هر ملتی، مجموعه­ای از دانش­ها و اعتقادات و رسم و رسومی است که فرد در برخورد با جامع? خویش فرا گرفته است و با عنوان شیو? معیشتی و زیستی همیشه همراه اوست. با بررسی فرهنگ عامه و گفتمان­های فرهنگی هر قوم و ملتی از طریق مطالعات میان­رشته­ای و تطبیقی می­توان به شناساندنِ هویت و ایجاد تعاملات فرهنگی بین اقوام با عقاید و باورهای مختلف پرداخت. در این میان ادبیات کردی نیز همچون سایر فولکلورهای اقوام دیگر   دربردارند? تمامی ابعاد زندگی و روحیات و حماسه­ها و عاشقان­های قوم کرد در گذر زمان است. پرتو کرمانشاهی (1310- 1400) از شاعران معاصر کرمانشاه و شاعری برخاسته از میان مردم است که در شرایط جامع? خود زیسته است و از کودکی با   با رنج­ها و مشقت­های مردم اقلیم خود آشنا شده. پرتو به­عنوان نمایند? سرزمین خود بازتاب دهند? بسیاری از مسائل اجتماعی محیط پیرامون خود است و در آثار خود به عناصر عامیانه­ای هچون اعتقاد به تقدیر و تاثیر افلاک و ستارگان بر سرنوشت، تعویذ و جادو و نیز آسیب­های اجتماعی همانند ریا و حسدورزی، سخن چینی و قحط وفا پرداخته است. بنابراین در این پژوهش نظر به اهمیت عناصر عامیانه و بازتاب آن در ادبیات کردی با بهره­گیری از تعاریف عناصر عامیانه و تقسیم­بندی­های انجام شده در این حوزه مجموعه آثار پرتو کرمانشاهی را که در مجموعه شعر «کوچه باغی­های» چاپ شده است، مورد بررسی قرار می­گیرد و عناصر عامیانه آن استخراج و تحلیل می­شود. این پژوهش به­شیوه توصیفی- تحلیلی صورت می­گیرد و داده­های آن براساس شیو? کتابخانه­ای جمع­آوری خواهد شد.    واژگان کلیدی: فرهنگ عامیانه، باورهای عامیانه، شعر پژوهی، پرتو کرمانشاهی.      

   در سال‌های اخیر با تصویب سند تحول بنیادین و برنامه درسی ملّی که نقشه راه برای تولید محتوای کتب درسی است، شاهد تغییرات گسترده در محتوای کتب درسی هستیم. با توجه به اهمیت بهره‌‌برداری از میراث ادب فارسی در کتاب‌های درسی مدارس، پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای بوستان سعدی بر اساس ساحت‌های تربیتی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و به روش کیفی از نوع تحلیلی- توصیفی صورت می‌گیرد. بدین منظور ابتدا به تحلیل مولفه‌های ساحت‌های تربیتی بر پایه اهداف مندرج در مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی و عمومی جمهوری اسلامی ایران شامل ساحت‌های شش‌گانه: ساحت تربیتی اعتقادی، اخلاقی و عبادی، ساحت تربیتی اجتماعی و سیاسی، ساحت تربیتی زیستی و بدنی، ساحت تربیتی زیبایی‌شناختی و هنری، ساحت تربیتی اقتصادی و حرفه‌ای و ساحت تربیتی علمی فناوری می‌پردازد و مولفه‌های هرکدام، استخراج و مورد اعتبار بخشی قرار می‌گیرد. سپس با استفاده از روش تحلیل محتوا، متن کامل بوستان سعدی بر اساس مولفه‌های هر یک از ساحت‌های شش‌گانه تربیتی مورد تحلیل کیفی قرار گرفته و مصادیق مرتبط با هر کدام از مولفه‌ها احصاء می‌گردد. با توجه به نتایج به دست آمده می‌توان نتیجه گرفت که ارتباط زیادی بین ساحت‌های تربیتی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و کتاب ارزشمند بوستان سعدی وجود دارد. چنانچه این مصادیق و آموزه‌ها در فرایند تعلیم و تربیت به کار‌گیری شوند و سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به درستی عملیاتی شود، می‌توان انتظار تربیت فراگیرانی در راستای آموزه‌های ملی و اسلامی را داشت.      

   امیر نجم الدین حسن بن علاء سجزی دهلوی، از پارسی گویان ممتاز دیار هند در قرن هفتم و هشتم هجری   است(649-737). تاثیرپذیری امیرحسن از سعدی شیراز به ویژه در غزل تا بدان پایه است که با وجود شاعری برجسته چون امیرخسرو دهلوی(طوطی هند)، به «سعدی هند» شهرت می یابد. عشق و ارادت فراوان وی به سعدی شیرازی سبب گشته تا از نخستین پیروان وی باشد و برای رسیدن به زبان روان و لطافت های غزل، کوشش های بسیاری نماید. این شاعر سیستانی الاصل، نقش مهمی در توسعه زبان فارسی در شبه قاره هند داشته و سخن فارسی را در دور? ممالیک این منطقه، به اوج عزت و اعتبار رسانده است. او از شاعرانی است که در اشعار خود به   آرایه تلمیح پرداخته و به این شیوه بر غنای شعری خود افزوده،آرایه تلمیح وجه تمایز شعر این شاعر از سایر شاعران هم عصر خود می باشدکه در این پژوهش کوشیده ایم میزان استفاده شاعر از آرایه تلمیح را استخراج و تحلیل نماییم. این نحوه از سرودن شعر توسط امیر حسن دهلوی مورد استقبال   پادشاهان و سلاطین غزنوی بوده است. در این پایان نامه   که از نوع پایان نامه ها یا پژوهش های اسنادی است به روش کتابخانه ای اقدام به جمع اوری و تحلیل اشعاری از این شاعر بزرگ که دارای آرایه تلمیح بوده اند پرداخته ایم و انواع تلمیح را در دسته های متنوع و مختلفی از جمله : آیات قرآنی، احادیث و روایات، داستانهای پیامبران و امامان(ع)، اساطیر، ضرب المثل ها و اعتقادات و فرهنگ عامه دسته بندی نموده ایم و در پایان این نتیجه حاصل شده که امیر حسن در به کار بردن آرایه تلمیح در اشعارش از آرایه تلمیح پنهان و آشکار استفاده نموده است و پی بردن به این آرایه (پنهان و آشکار) در تلمیح فن تسلط به شناخت بلاغی را می طلبد. کلید واژه ها: شعر فارسی، بلاغت، تلمیح امیر حسن دهلوی،

   چکیده رئالیسم  جادویی به نوعی خاص و شیوه‌ای ویژه از رئالیسم گفته‌ می‌شود که در نیم? قرن بیستم به وجود آمد. در این شیوه از داستان‌نویسی، ضمن این‌که نویسنده به فرهنگ و باورهای عامّه و گاه خرافی توجّه می‌کند، آن‌ها را به‌عنوان امری واقعی و عادی به نمایش می‌گذارد. غلامحسین ساعدی یکی از نویسندگانی است که در ایران از  رئالیسم  جادویی  در داستان‌های خود سود جسته است. در اقلیم کُردستان عراق نیز بختیار علی در آثار خود به این نوع از نویسندگی توجّه کرده و از ظرفیت فرهنگی و باورهای عامیان? کُردانِ عراق برای نمایاندن رئالیسم جادویی بهره برده است. در این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی انجام می‌گیرد، نگارنده می‌کوشد ضمن تعریف و تبیین رئالیسم جادویی و شاخصه‌های آن، نخست مولفه‌های رئالیسم جادویی را در داستان «عزداران بَیَل» از غلامحسین ساعدی و «جمشیدخان، عمویم» از بختیار علی، استخراج کند، سپس با رویکردی مقایسه‌ای روشن سازد که این نویسندگان به‌عنوان نمایندگانی از دو فرهنگ فارس و کُرد، چگونه از این مولفه‌ها در آثار خود استفاده کرده‌اند و تشابهات و تفاوت‌های رئالیسم جادویی در آثارشان چه بوده است.

هدف: جامعه‌شناسی ادبیّات شاخه‌ای نو از مطالعاتِ میان‌رشته‌ای است که در آن به بررسی پیوندِ جامعه با ادبیات می‌پردازند. ما در این پژوهش در پی دستیابی به این هدف هستیم که تاریخِ نانوشت? مردمِ کرمانشاه را از خِلالِ داستان‌های جعفر کازرونی در چند ده? گذشته بررسی کنیم و از این راه تصویری عینی از مسائل اجتماعی این شهر به دست دهیم. روش‌شناسی پژوهش: بررسی لایه‌های پنهان یا مغفول یک جامعه با کمکِ متون ادبی روشی است که امروزه در مطالعات جامعه‌شناختی جایگاه ویژه‌ای دارد. بر همین اساس، ما نیز در این پژوهش، نخست، آثار جعفر کازرونی را بررسی کردیم و از بین این آثار متنوع و فراوانِ او دو مجموع? «بوی نان» و «هوار» را برگزیدیم که بیشترین پیوند را با تود? مردم داشت و در واقع می‌توان آنها را روایتِ زندگی تود? مردم کرمانشاه در دهه‌های گذشته دانست. سپس با مطالعه و فیش‌برداری از این دو اثر ارجاعاتِ این دو مجموعه را به مسائل اجتماعی گردآوری کردیم و آنها را در دسته‌هایی چند قرار دادیم تا به جامعه‌شناسی از راهِ ادبیّات بپردازیم. یافته‌ها: آسیب‌های اجتماعی گوناگونی مانند کودکانِ کار، سرقت، بزهکاری نوجوانان، زنان بی‌سرپرست، ترک تحصیل در سنینِ پایین، بیکاری، کودکانِ تک‌والد، مهاجرت روستانشینانِ فقیر به شهر، حاشیه‌نشینی و زاغه‌نشینی از جمل? مهم‌ترین مسائلی هستند که در دو اثر مورد بررسی ما بازتاب یافته است و بررسی و تحلیل آنها درکی عمیق‌تر و عینی از مسائل اجتماعی کرمانشاه در دهه‌های گذشته به دست می‌دهد. نتیجه‌گیری: جعفر کازرونی نویسنده‌ای رئالیست است که از کنارِ مسائل اجتماعی بی‌اعتنا نگذشته است و آنها را در آثار خود بازتاب داده است. از همین‌روی، آثار این نویسنده به مثاب? آینه‌ای است که می‌توان تاریخ تود? مردم را در آن دید و با شناختِ کاستی‌های اجتماعی در پی درمانِ مسائلِ اجتماعی برآمد. همچنین بر اساسِ این پژوهش می‌توان فهمید در شهر کرمانشاه از بینِ مسائلِ مختلفِ اجتماعی آنچه بیش از دیگر امور به مردم این شهر آسیب زده است، فقر و مسائل مرتبط با آن است. کلیدواژه‌ها: جامعه‌شناسی، اجتماعیات، داستانِ فارسی، جعفر کازرونی، بوی نان، هوار.   

  آثار ادبی همانند آیینه‌ای

چکیدهادبیاتتعلیمی، یکی از انواع مهمّ ادبی است که تا به حال در متون نظم و نثر بسیاری موردمطالعه قرار گرفته است؛ زیرا تعلیم و تربیت، یکی از نخستین و مهم‌ترین دغدغه‌هایبشر بوده است. در واقع ادب تعلیمی، بسیاری از آثار ارزنده‌ی ادبیات جهان را به خوداختصاص داده است و القای آموزه‌های تعلیمی از گذشته تا حال، مقصود آثار منظوم ومنثور متعدّدی در ادبیات ملل و از جمله ایران بوده است. در این میان، امثال وحِکَم، می‌تواند دربردارنده‌ی مفاهیم تعلیمی بسیاری باشد که از فحوای مَثَل- بهصورت مستقیم و غیرمستقیم- دریافت می‌شود. در واقع امثال و حِکَم، جمله‌هایی کوتاه،مشهور و رایج در میان مردم هستند که اغلب مشتمل بر تشبیهات، کنایات، مفاهیماستعاری و مجازی و تمثیل خواهند بود و مفاهیم تعلیمی برخاسته از آنان می‌تواند، درمطالعه و پژوهش درباره‌ی مسائل دینی، اخلاقی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و به طورکلّی زندگی مردمان گذشته، یاریگر پژوهشگران در حوزه‌های مختلف باشد. امثال و حِکَمفارسی به دلیل علاقه‌ی گذشتگان به ساختن امثال( برای القای معنی بیشتر در کلامیموجز) زبان فارسی را در شمار چند زبان مهم در جهان قرار داده است که بسیاری ازمجموعه‌های مهمّ امثال و حِکَم را نیز( در مقایسه با سایر ملل) در خود جای دادهاست. بر این اساس، نگارنده با توجّه به اهمّیّت ادبیات تعلیمی و امثال و حِکَمفارسی، پژوهش پیش رو را، تلفیقی از این دو موضوع ایجاد کرده است و در این راستا، فرهنگامثال سخن، به عنوان کامل‌ترین مجموعه انتخاب شد. استفاده از مجموعه‌‌ی امثالو حِکَم دهخدا در ثبت و ضبط امثال، ذکر تمام امثال سائره بدون حشو و زواید، ارائه‌ینثری یکدست در نگارش امثال، اشاره به شان نزول امثال برای رفع ابهام از مَثَل،قرار دادن فهرست واژگان کلیدی برای امثال و ارجاع درست به نام شاعران و نویسندگاناز محاسن این مجموعه بود که نگارنده با توجّه به جایگاه آن، در رفع کاستی‌های کُتُبامثال، این کتاب را برگزید. روش این پژوهش، توصیفی- تحلیلی است و طبقه‌بندی وتحلیل آموزه‌های تعلیمی در آن، براساس سی و سه هزار مَثَل کتاب مذکور انجام گرفتهاست تا گروه‌های کلّی و زیر‌مجموعه‌های مرتبط با آموزه‌ها تفکیک، بسامدیابی وبراساس شواهد گزیده، از جنبه‌های وابسته به تحقیق، تحلیل گردند. به این ترتیب، ازنتایج به دست آمده در 76 گروه آموزه‌ای دریافتیم: آموزه‌های مربوط به حوزه های دینو مذهب، دنیاشناسی، عشق‌ورزی و نیز کشورداریو حکومت، پرنمودترین امثال را به وجود آورده اند. این بسامدها، توجّه دقیق،چندجانبه و ویژه‌ی ایرانیان را بهاصول، قواعد و بایدها و نبایدهای این امور، با ظرائف و جزئیات فراوان، نشان می‌دهندو از نظر مطالعات جامعه‌شناسانه، مردم‌شناختی و روانشناسانه، بسیار حائز اهمّیّتند.از کم ‌بسامدترین گروه‌ها نیز می‌توان به اهمّیّت سلام، ارزش سحرخیزی و لزوم توجّهبه آب و ارزش‌های حیات‌بخش آن اشاره کرد. توجّه به این مفاهیم نیز با وجود نمود اندکشان،گویای تنوّع مولّفه‌های تعلیمیِ آشکار شده در امثال فارسی و ابعاد ظریف و متعدّدضوابط زندگی فردی و اجتماعی، در ذهن و زبان ایرانیان است؛ امری که طیف گسترده،گروه‌های پرشمار و جزئیات بسیار یافت شده در زمینه‌ی آموزه‌های امثال، به خوبیگواه آن است. بیشتر آموزه‌های تعلیمی یافت شده بر اصول و قواعد اخلاقی مقبول امروزمنطبق هستند و بیشتر در گروه‌های اخلاقی و دینی قرار داشتند؛ زیرا رعایت اخلاقیاتهمواره نزد ایرانیان مهم بوده است و دین و مذهب نیز بخش جدایی‌ناپذیر زندگی مردممسلمان ایران بوده است. هم‌چنین دیدگاه‌های زن‌ستیزی، نهی پیشه‌ی شاعران، توصیه بهتملّق و چاپلوسی، توسّل به شک و تردید برای دست یافتن به یقین و اعتقاد افراطی بهبخت و اقبال و تسلیم در برابر قضا و قدر الهی( دیدگاه‌های جبرگرایانه) از موازینناسازگار با جامعه‌ی کنونی ما هستند.کلید‌واژه‌ها:آموزه‌های تعلیمی، مَثَل، حکمت، امثال و حِکَم فارسی، فرهنگ امثال سخن.  

چکیده فارسی و کلیدواژه‌هاهدف :ضحاک از چهره‌های رمزین شاهنامه فردوسی است در بخشاسطوره شاهنامه ظهور پیدا می‌کند وخویش کاری‌های عجیب‌وغریبی دارد در این پژوهش برآنیم که شخصیت این شاه ایران‌زمین را با کمک از سایر داستان‌های شاهنامه آثار ادیبانبرجسته پس از فردوسی تا قرن هفتم موردبررسی قرار دهیم تا به فرامتن اثر و حقیقتداستان تا جایی که میسر است دست‌یابی داشته باشیم   روش‌شناسی پژوهش :نوع این پژوهش تحلیل محتوا است که ازنظررویکرد توصیفی است با شیوه بررسی اسنادی و کتابخانه‌ای صورت گرفته است جامعه آماری :شاهنامه به‌عنوان ماخذ اصلی و آثار پس‌ازآنتا قرن هفتم به‌عنوان مآخذ متمم مورداستفاده بوده است چون دسترسی به تمام آثار دراین بازه زمانی برای من امکان‌پذیر نبود و از طرفی همه آثار به این موضوع نپرداخته‌اندپس آثار برجسته را برای این امر برگزیدیم که از زمان معاصر شاعر آغاز می‌شود وتاقرن هفتم ادامه می‌یابد یافته‌ها:در این پژوهش دریافتیم که داستان ضحاک آغاز یکرویکرد در اسطوره ایرانی است که مبنای دینی زرتشتی دارد و ضرورت ثنویت را بیان می‌کندنمود این ماجرا معمولاً تا پایان شاهنامه به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم دیده می‌شوددر آثار پس از شاهنامه هم موردتوجه بزرگان ایرانی بوده است که در آثار خود به ضحاکو خویش کاری‌های وی بارها اشارت داشته‌اند اما بسامد ماران دوش ضحاک از سایرموضوعات برجسته‌تر است نتیجه‌گیری :نتیجه این پژوهش این است که اولاً ظهورضحاک یک حادثه صرف تاریخی نیست بلکه بیان حقیقتی تلخ در زیست بشری است که هیچ زمانو مکانی آن را مقید نمی‌کند ضحاک بازیگری تواناست که نقش ابلیس را در مقابل اهورامزدابازی می‌کند گزارش فردوسی روایت غلبه سرنوشت بر زندگی نوع بشر است او می‌خواهد در فرامتنبه ما بگوید که از وجود ضحاک ناگزیریم چون بلافاصله در سلم وتور بازتولید می‌شود ودر بسیاری از داستان‌های شاهنامه می‌توان نام ونشانی از آن یافت   دریافتیم که حکیم توس نمی‌خواهد فاجعه‌ای رابیان کند بلکه قصد دارد بهره‌ای از وجود جهان آفرینش را – بر اساس آموزه‌هایزرتشت – به نمایش بگذارد در آثار پس از شاهنامه نمود ضحاک با ماخذ شاهنامه موردتوجهبوده است اما ماران دوش ضحاک همچنان که ما در فرضیه خود به آن پرداخته‌ایم او رابه شهرت رسانده است نتیجه‌ای که ما از عنایت بزرگان برم بنای روش هرمنوتیک ونمادشناسی و نیز توجه به فرامتن داشته‌ایم این است که ماران دوش ضحاک چیزی جزدستان سیاه‌کار وی نمی‌تواند باشد کلیدواژه:شاهنامه ، ضحاک ، ماران ، دست‌ها   

  چکیدهصائب یکی از شاعران برجست? سبک هندی است که به شاعر مضمون ساز نیز مشهور است. او با ساختن مضمونها   در شعرش برای بیان مقاصد عرفانی بهره برده است. یکی از این مضامین مهّم اساطیر است. در دیوان او ما با سه نوع اسطوره مواجه هستیم که عبارتند از:   اساطیر ملّی،تاریخی و عرفانی.اساطیر ملّی یعنی هما، زال، قاف، رستم، سیمرغ، عنقا، جمشید، بیژن و سیاوش. اساطیر تاریخی شامل شخصیّتهای خضر و اسکندر و اسطور? آب حیات میشود. در اساطیر عرفانی هم به منصور حلّاج، افلاطون خمنشین و ابراهیم ادهم اشاره شده است. صائب با استفاده از اساطیر به مفاهیم عرفانی مانند: عزلت، عشق، فنا، صبر، همّت، مجاهده، طلب، استغنا، قناعت، خلوت، خاموشی، معرفت، سعادت، حیرت، وحدت وجود، توکّل، شوق، توبه، فقر، وصل، توحید، شهادت، زهد، قطع تعلق، محبّت، افشای سر و رضا اشاره کرده است. این پایان نامه به بررسی کارکرد عناصر اسطورهای در دیوان صائب پرداخته است.واژگان کلیدی: شعر فارسی، عرفان، اسطوره، صائب تبریزی

چکیده ادبیات تطبیقی­ یکی از مهمترین دانش­هایی است­ که ادبیات ملل مختلف را به هم پیوند می­دهد. با وجود اختلاف زبانی بین شاعران، گاه از لحاظ سبک و محتوای آثار اشتراکاتی باهم دارند. از آن­جایی­ که شاعران منعکس کننده­ی وقایع زمان خود هستند، در اندیشه و ساختار شعری اشتراکات زیادی با هم دارند. مکتب آمریکایی به بررسی شباهت­ها و تفاوت­های بین آثار ملل مختلف می­پردازد؛ لذا در این جستار نگارنده کوشیده است تا براساس همین مکتب و با تلاقی فکر و اندیشه ی دو شاعر، وجوه اشتراکات و افتراقات محتوا و قصاید آن ها را مورد بحث و بررسی قرار دهد.    بررسی تطبیقی قصاید این دو شاعر نشان از آن دارد که مضامین مشترک سیاسی و اجتماعی چون وطن، آزادی، مبارزه با بیگانگان واعتراض به برخی قوانین و مضامین ادبی چون مدح، وصف، رثا وعتاب وجود­دارد. و هر کدام تلاش کرده­اند، این مضامین را در قالب قصیده و موسیقی متناسب با این مفاهیم با زبان هنری بیان کنند. هرچند که از لحاظ مضامین به کار رفته در قصاید دو شاعر اشتراکاتی وجود دارد ولی مضامین به کار رفته در قصاید بهار گستره­ی وسیعی را به خود اختصاص داده است و کمتر موضوع اجتماعی، سیاسی و فرهنگی وجود دارد که بهار به آن نپرداخته باشد؛ حال آن­که حجم بالای مضامین   به کار رفته در قصاید راشد حسین مربوط به اندیشه­های مقاومتی است و تنوع مضامین در قصاید وی حجم کمتری دارد. از لحاظ ساختار، شعر بهار به دلیل کاربرد تشبیهات و استعارات متنوع، هنری­تر از قصاید راشد حسین است. حجم بالای بهره­گیری بهار از انواع موسیقی در قصایدش، شعر اورا موسیقیایی­تر کرده است و در حیطه­ی صنایع بدیعی غنی­تر از قصاید راشد حسین می­باشد. کلید واژه ها: بررسی تطبیقی، قصاید، ملک الشعرای بهار، راشد حسین.

   اسطوره داستان‌های خیالی و افسانه‌واری درباره­ی باورهای مقدّس و آیینی جوامع ابتدایی است. باورهایی در مورد رابطه­ی انسان با جهان طبیعی و رویدادهای واقعی. اسطوره‌ها در میان مردم هر سرزمین و در هر ملّتی وجود دارند و موضوع آن­ها رویدادهایی شگفت­آور و خارق­العاده­، حاوی کردار خدایان و نیروهای فوق بشری است. زمان اسطوره­ای زمان تاریخی نیست بلکه زمان فراتاریخی تقدیس یافته­ای است که از ازل تا ابد تکرار می­شود.تفسیر اسطوره‌ها و تبیین کارکرد و مطالعه­ی علّت‌شناختی کاربرد اسطوره‌ها در متون دینی، امری خطیر و بایسته است. قداست‌زدایی از روایات برافزوده بر متون محض دینی، کاری است که از طریق مقابله­ی تفاسیر قصّه‌های قرآن و عناصر ساختگی دخیل و برگرفته از اسرائیلیات با اصل قصّه‌ها در متن قرآن ممکن می‌گردد. مفسّران قرآن کریم، در تفسیر قصص قرآن، عناصری از اساطیر و افسانه‌های اسرائیلی را دخالت داده‌اند. کتاب قصص قرآن مجید برگرفته از تفسیر سورآبادی ازجمله­ی این کتاب‌هاست که اساطیر نسبتاً بسیاری در آن انعکاس یافته است. بنابراین شناسایی و تبیین چگونگی بازتاب، دگردیسی و شمایل گردانی اسطوره‌ها در کتاب قصص قرآن سورآبادی، تعیین دسته‌بندی اسطوره‌ها از حیث کارکرد آن‌ها در قصص قرآن سورآبادی و تحلیل نقش اسطوره‌ها در هر یک از قصّه‌های قرآن سورآبادی از مهم‌ترین اهداف این پژوهش‌اند. روش تحقیق به‌تناسب موضوع، تحلیل محتوا با ابزار کتابخانه است که منابع تحقیق مطالعه و مطالب فیش‌برداری و جمع‌بندی شده است.  نتایج و یافته‌های این پژوهش نشان می­دهند که از میان هفت دسته­ی کارکرد اساطیر در قصص قرآن سورآبادی، کارکرد اساطیر توصیف، تایید و ارزش­گذاری، درمان، بهبود، الهام و کشف و آشکاری بیشتر از دیگر موارد دیده می­شود. همچنین سورآبادی با به کارگیری اساطیر و اسرائیلیات در قصّه آفرینی به قصص قرآن تنوع و جذابیت می­بخشد تا خواننده ترغیب شود که داستان را دنبال کند. کلید واژه­ها: کارکرد اسطوره، تحلیل نقش اسطوره، تفسیرسورآبادی ، قصص قرآن سورآبادی ، اسرائیلیات.

چکیدهجایگاه والای سعدی شاعر توانای قرن هفتم در فرهنگ و ادب ایران و جهان بر هیچ­کس پوشیده نیست. این شاعر برجسته در دو عرصه زبان فارسی و عربی استادی کم نظیر بوده­است. چیرگی و تسلّط وی بر ادب عربی صرف نظر از توقف و سکونت وی در بلاد اسلامی- عربی، نشان از داد و ستد ادبی و پیوندهای ریشه­دار زبان فارسی و عربی در روزگار شاعر دارد. از مهمترین مشخصّه­های زبانی سعدی در اشعارش به کارگیری ترکیبات فارسی در قالب عربی است و این بیانگر علاقه وافر شاعر به زبان مادری خویش است.مقایسه اشعار عربی و فارسی سعدی با هم ویافتن تشابهات مضمونی و تصویری(از منظر تشبیه و استعاره) یافته اساسی این پایان­نامه است. به عبارتی محورهای اصلی این پژوهش که در حوزه ادبیات تطبیقی (مکتب فرانسه) نگاشته شده­است، عبارتند از: الف: مقایسه اشعار عربی سعدی با اشعار فارسی وی از نظر مضامین مشترک و ذکر شواهد شعری. ب: مقایسه اشعار عربی با اشعار فارسی وی از نظر تصاویر مشترک(شامل تشبیه و استعاره) و ذکر شواهد شعری.واژگان کلیدی: اشعار عربی و فارسی سعدی، مضامین مشترک، تشبیه و استعاره  

 طزبلز